Author: lensherra

Ávarpið skrifar Þráinn Karlsson leikari á Akureyri. Góðir leikhúsgestir. Á þessum degi 27. mars ávarpa leikhúslistamenn leikhúsgesti um allan heim. Það var með tregablandinni gleði að ég tók að mér að setja saman ávarpið að þessu sinni. Eins og nú er kunnugt hefur öllum starfsmönnum eins atvinnuleikhúss landsins, Leikfélags Akureyrar, verið sagt upp störfum vegna fjárhagsvanda. Við slík tímamót veltir maður fyrir sér spurningum sem varða okkur listamennina og áhorfendur, af meiri alvöru en þegar allt leikur í lyndi. Spurningum eins og; Hvers virði er leiklist samfélaginu? Hver er hagnaðurinn? Ég var 7 ára gamall þegar ég fór fyrst í leikhús með foreldrum mínum að sjá sjónleikinn Skálholt eftir Guðmund Kamban, harmsögu frá 17. öld. Ég ríghélt í móður mína, skalf eins og asparlauf í vindi. Var ef til vill rangt að taka snáðann með á þessa leiksýningu? Ég held ekki. Þessi magnaða upplifun hefur fylgt mér allar götur síðan. Sem barn sóttist ég eftir að „fara á leikrit“ en fékk sjaldnar en ég vildi. Leikararnir – fas þeirra og framganga – búningarnir sem þeir klæddust – andlitsgervin – leiktjöldin – allt þetta var mér ný uppgvötun, ævintýri. Og þegar upphófst tónlist og söngur var mér öllum lokið. Á þessum árum hef ég áreiðanlega ekki velt því fyrir mér hvort einn leikari var betri en annar, hvort sýning var góð eða slæm, það skipti mig ekki máli en þó...

Hver skyldu vera nýársheit áhugaleikarans 2003? Hætta næstum alveg að ofleika. Ekki hlaupa strax út eftir hverja einustu æfingu til að losna við að ganga frá. Hætta að káfa á sminkunni meðan ég er í förðun. Læra textann minn fyrir frumsýningu. Ekki reyna við leikstjórann í næsta frumsýningarteiti. Komast að því hvað þetta skoska leikrit er sem menn eru alltaf að tala um. Verða fyrir valinu í Athyglisverðustu áhugaleiksýningu ársins jafnvel þó það kosti að setja upp 40 manna frumsaminn söngleik um gildi hangikjöts í list- og þjóðmenningu 20. aldar. Láta það vera að brjóta eitthvað næst þegar talað er um einskæra leikgleði í leikdómi um mig. Sannfæra formanninn um ágæti leikritsins sem ég hef verið með í smíðum í sjö ár og fjallar um sigur minn… eh, ég meina söguhetjunnar á mótlæti og fordómum gagnvart hinum misskilda alþýðulistamanni sem hefði án vafa unnið glæsta sigra á sviðum stærstu leikhúsa landsins ef ekki hefði verið fyrir skefjalausa illkvitni og frámunalegt dómgreindarleysi dómnefnda í inntökuprófunum í Leiklistarskólann undanfarinn áratug. Gera athugasemdalaust eins og leikstjórinn biður mig um að gera í staðinn fyrir að útskýra fyrir honum í smáatriðum af hverju ég gerði eitthvað allt annað. Lesendum er velkomið að bæta sínum áramótaheitum við á...

Það er viðurkennd staðreynd að það borgar sig ekki (þ.e. fjárhagslega) að gefa út leikrit á Íslandi og þess vegna eru leikrit almennt ekki gefin út á prenti. En örvæntu eigi leikhúsáhugamaður, til eru ráð, því eins og flestir þeir sem heimsækja Leiklistarvefinn vita, á Bandalag íslenskra leikfélaga heimsins stærsta safn leikrita á íslenskri tungu. Þar er að finna bróðurpart þeirra leikrita sem leikin hafa verið hérlendis frá upphafi leiklistar og hingað leita flestir sem vantar af einhverjum ástæðum leikrit. Bandalagið selur hverjum sem kaupa vill handrit og það er því áhugavert að skoða hvaða leikrit og hvaða höfundar eru vinsælust hjá íslenskum leikritakaupendum. Undirritaður yfirritari skrifstofu Bandalagsins fór í saumana á þessum málum og tók saman lista yfir metsöluleikrit og metsöluhöfunda ársins 2002. Hér í fyrri hluta þessarar úttekar er gert grein fyrir vinælustu leikritunum en síðar verða höfundum gerð skil. Rannsóknarvinna fyrir úttektina var hæfilega vísindaleg, stuðst var við sölunótur þar sem næstum alltaf er tilgreint hvaða leikrit voru keypt. Þau örfáu tilfelli þar sem gleymst hefur að geta nafns leikrits ættu ekki að skekkja niðurstöðurnar að neinu marki. Tekið skal fram að þegar keypt voru fleiri en eitt eintak af verki í einu (eins og t.d. þegar leikfélög láta skrifstofuna ljósrita fyrir sig sýningarhandrit) er það aðeins talið sem eitt „hitt“. Í leikritasafninu voru þegar þetta er ritað 2341 titlar, allt frá einni blaðsíðu og upp...

Hér er að finna hina bráðskemmtilegu topp 10 (og 5) lista Þorgeirs Tryggvasonar. Nú árið er hálfnað 10 tilhlökkunar efni 2002-03 2001-02 eftir á að hyggja Gömul tilhlökkunarefni 10 tilhlökkunarefni 2001-02 Tíu eftirminnileg kvöld Fimm ergelsi Eftir á að hyggja 10 einþáttungar 10...

leikárið altsvo. Í haust gerði ég tilhökkunarlista um leikárið í atvinnuleikhúsunum og nú er rétt að fara yfir hann. Hvað stóð undir væntingum, hvað klikkaði og af hverju missti ég? Og eru einhverjir óvæntir hápunktar sem ekki komust á listann í haust en glöddu geðið samt?   Rakstur Þjóðleikhúsleikárið Nú hafa duttlungar örlaganna hagað því svo að flest það mest spennandi á efnisskrá Þjóðleikhússins á eftir að birtast. Þau tvö íslensku leikrit sem frumsýnd hafa verið voru bæði eftirlegukindur af fyrri leikárum. Viktoríu og Georg tókst mér að missa af, en hef heyrt að það hafi verið býsna gott. Rakstur er ekki leiðinlegt, og fyrir hugleikara eins og mig, sem hafa lúmskt gaman af klunnalegum flækjum og melódramatísku efni, er það prýðis skemmtun þó það sé annkanalegt sem boðberi "nýrrar stefnu" í verkefnavali hússins. En við bíðum spennt eftir þeim Kjartani, Sigríði Margréti, Hávari og Bjarna.   Sölumaðurinn Ekki get ég sagt að uppfærsla Leikfélags Reykjavíkur hafi hrifið mig. Mér fannst hún of upptekin af því að koma boðskap verksins til skila í stað þess að vera innlifuð mynd af persónunum og vandræðum þeirra. Hún minnti mig á setningu sem höfð er eftir höfundinum, væntanlega meint sem ráðlegging til leikara í verkum hans: Just play the text, not what it reminds you of.   Grettir og Rakarinn Missti af báðum. Skamm, skamm! Íslenskt Það skemmtilegasta af nýju íslensku sem...