Upptökur af leiksýningum – Góð ráð

FilmSífellt algengara er að leikfélögin setji upptökur af sýningum á vefinn. Það er þó ekki sjálfgefið að útbúa upptöku til að setja á vefinn sem uppfyllir 2 mikilvægustu skilyrðin á því sviði sem er að vera …

  1. … í ásættanlegum gæðum
  2. … af viðráðanlegri stærð

Upptaka – Hiklaust er mælt með að sýningar séu teknar upp í háskerpu (HD).  Alltaf er hægt að keyra út misstórar og -góðar útgáfur af upptökunni á form sem hentar en mikilvægt er að eiga master í mestu gæðum.

Myndvinnsla – Til er ókeypis (eða ódýr) hugbúnaður til að vinna vídeó á OSX og Windows (og auðvitað Linux ef út í það er farið). Nokkur dæmi:

  • iMovie fylgir frítt með öllum Macintosh tölvum og er mjög öflugur hugbúnaður fyrir einfalda myndvinnslu.  Aðeins til fyrir OSX. Hægt að sækja frítt í AppStore.
  • Windows Moviemaker fylgir nánast öllum nýrri Windows tölvum. Aðeins til fyrir Windows.
  • Final Cut Pro X er hugbúnaður fyrir fagmenn. Aðeins til fyrir OSX.
  • Adobe Premiere  er hugbúnaður fyrir fagmenn. Til fyrir OSX og Windows.

Útkeyrsla (export) – 

Þegar búið er að ganga frá upptökunni (klippa, hljóðsetja, setja texta og titla o.s.frv.) er hægt að keyra út myndina. Þar skiptir áfangastaðurinn máli fyrir útkeyrslutegundina (export type). Á að keyra út á harðan disk, DVD, Blu-Ray eða á útgáfan að fara á vefinn? Hér skoðum við aðeins það síðastnefnda, vefinn. Vér biðjumst forláts á að enska er notuð þar sem ekki eru til viðurkenndar þýðingar á sumum hugtökum.

AVI, MOV, H.264, ProRes, MKV og MP4 eru algengar skammstafanir í vídeóvinnslu. Þær standa fyrir mismunandi „codecs“ og „containers“. Algengt er að fólk rugli saman „codec“ og „container“ sem eru ekki sömu hlutirnir þó tengdir séu.

Container (ílát): avi, mov, mkv og mp4 (m4v) eru allt mismunandi ílát fyrir vídeo. Vídeóið getur verið í einhverjum af fyrrgreindum ílátum en síðan notast við mismunandi codec, t.d. h.264. Mælt er með að nota mp4 sem container ef setja á vídeó á vefinn. MKV er einnig gott ílát en athugið þó að mp4 er þó sérstaklega hentugt til að spila vídeó í vafra. Fólki er sterklega ráðið frá að nota AVI eða WMV.

Codec: h.264 er langalgengasta codec sem notað er fyrir vídeó á vefnum. Ástæðan er að það býður upp á bestu þjöppunina án þess að tapa umtalsverðum gæðum.
Verið er að þróa næstu kynslóð sem er h.265 (eða High Efficiency Video Coding (HEVC)) og ku það bjóða sömu gæði með tvöfalt minna plássi. Mælt er með að nota h.264 sem codec þó h.265 muni væntanlega smám saman ryðja sér til rúms á næstu árum.

ATH! Ofangreindar útskýringar er nokkuð einfaldaðar en það ætti ekki að koma að sök. 

Hugbúnaður fyrir útkeyrslu

Hægt er að keyra út vídeó úr þeim hugbúnaði sem talinn er upp að ofan en það eru aðeins Final Cut og Premiére sem gera það almennilega. Ágætur, ókeypis hugbúnaður til að keyra út lítil vídeó í þokkalegum gæðum er t.d. Handbrake sem er til fyrir OSX, Windows og Linux.

Dæmi:

Að neðan má sjá skjámynd úr Handbrake forritinu með stillingum sem gefa góða raun við að keyra út .mov skrá.

Fyrir umbreytingu: 1920 x 1080 pixlar (tími 30 sek*) / stærð 46.3 Mb /

Eftir umbreytingu í Handbrake: 1280 x 720 pixlar (tími 30 sek)  / Stærð 6 Mb (um 8 sinnum minni.

Þannig gæti 80 mínutna langt vídeó, 8 Gb að stærð, minnkað niður í rúmlega 1 Gb með ásættanlegum gæðum.

Handbrake_export

 

Screenshot 2016-03-28 19.15.31

Þeir sem vilja geta náð í þessar stillingar hér og flutt inn í Handbrake sem Preset. Þeir sem treysta sér til geta síðan leikið sér með þessar stillingar.

 

 

* Þumalputtaregla er að 1 mín. af Full HD vídeó sé um 100 Mb að stærð.