{"id":5479,"date":"2015-04-27T15:34:11","date_gmt":"2015-04-27T15:34:11","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.leiklist.is\/?p=5479"},"modified":"2020-03-02T10:03:33","modified_gmt":"2020-03-02T10:03:33","slug":"afhausunarvelin-i-efsta-gir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/leiklist.is\/en\/afhausunarvelin-i-efsta-gir\/","title":{"rendered":"Afhausunarv\u00e9lin \u00ed efsta g\u00edr"},"content":{"rendered":"<p>N\u00fa um stundir b\u00fd\u00f0ur Leikf\u00e9lag Hafnarfjar\u00f0ar upp \u00e1 vel unna s\u00fdningu \u00e1 Ubba k\u00f3ngi eftir Alfred Jarry. Fr\u00e1 fyrsta andartaki og allt til loka bera hvert atri\u00f0i\u00f0 \u00e1 f\u00e6tur \u00f6\u00f0ru \u00ed \u00feessari uppf\u00e6rslu \u00feess vott a\u00f0 allir sem h\u00f6nd l\u00f6g\u00f0u \u00e1 pl\u00f3ginn hafa lagt sig fram um a\u00f0 vanda til verka. Leikh\u00f3purinn er vel samh\u00e6f\u00f0ur undir faglegri stj\u00f3rn leikstj\u00f3rans, \u00c1g\u00fastu Sk\u00falad\u00f3ttur, og \u00fea\u00f0 var \u00e1kaflega gaman a\u00f0 sj\u00e1 hva\u00f0 h\u00f3patri\u00f0in eru nostursamlega svi\u00f0sett og \u00e6f\u00f0 \u00ed \u00feaula. T\u00f3nlist Eyvindar Karlssonar, sem hann flytur sj\u00e1lfur \u00e1samt nokkrum \u00f6\u00f0rum hlj\u00f3\u00f0f\u00e6raleikurum og stundum meira og minna \u00f6llum leikh\u00f3pnum, er leikh\u00fasleg og \u00e1 vel vi\u00f0 s\u00fdninguna.<\/p>\n<p>Sum t\u00f3nlistaratri\u00f0in eru s\u00fdningarinnar mesta pr\u00fd\u00f0i, einkum vakti S\u00f6ngurinn um afhausanirnar vi\u00f0 texta Karls \u00c1g\u00fasts \u00dalfssonar \u00e1n\u00e6gju me\u00f0 s\u00ednum brecht\u00edsku undirt\u00f3num. Lokas\u00f6ngurinn var l\u00edka s\u00e9rlega vel fluttur og svi\u00f0settur. Heildar\u00e1fer\u00f0 b\u00faninga, leikmynda og leikmuna, var vel af hendi leyst \u00ed flestu tilliti, en \u00fe\u00f3tt vissulega s\u00e9u \u00fdmsar v\u00edsanir \u00ed losun \u00fargangsefna l\u00edkamans \u00ed \u00feessu margfr\u00e6ga leikriti \u00fe\u00e1 fannst m\u00e9r kl\u00f3setth\u00famorinn stundum fara nokku\u00f0 \u00far b\u00f6ndunum. Jafnvel bestu hugmyndir missa marks \u00ed leikh\u00fasi s\u00e9 \u00feeim veifa\u00f0 of \u00f3tt og t\u00edtt framan i \u00e1horfendur.<\/p>\n<p>\u00deegar \u00feetta leikrit Jarry, sem \u00e1 frumm\u00e1linu heitir Ubu roi, var frums\u00fdnt \u00ed Par\u00eds \u00e1ri\u00f0 1896 olli verki\u00f0 miklu fja\u00f0rafoki. Drullan \u00ed fyrsta tilsvari leikritsins f\u00f3r fyrir brj\u00f3sti\u00f0 \u00e1 vel si\u00f0u\u00f0um Fr\u00f6kkum og um skei\u00f0 muna\u00f0i litlu a\u00f0 s\u00fdningin enda\u00f0i \u00ed algerri upplausn vegna \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 l\u00e1 vi\u00f0 handal\u00f6gm\u00e1lum milli \u00feeirra \u00e1horfenda sem hrifust af n\u00fdn\u00e6mi verksins og hinna sem fannst smekk s\u00ednum og vir\u00f0ingu mj\u00f6g misbo\u00f0i\u00f0 me\u00f0 \u00feeirri l\u00e1gk\u00faru og f\u00e1r\u00e1nleika sem bo\u00f0i\u00f0 var upp \u00e1. S\u00fa er ekki lengur raunin. \u00de\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 k\u00faka\u00f0 og kl\u00e6mst \u00e1 svi\u00f0inu \u00ed Gaflaraleikh\u00fasinu \u00ed s\u00fdningu Leikf\u00e9lags Hafnarfjar\u00f0ar hneykslar \u00fea\u00f0 held \u00e9g engan lengur enda flest sem \u00fear fer fram mesti barnaleikur \u00ed samanbur\u00f0i vi\u00f0 margt \u00fea\u00f0 efni sem hverjum sem horfa vill er a\u00f0gengilegt \u00ed gegnum internet og jafnvel samskiptami\u00f0la. Hitt er anna\u00f0 a\u00f0 losti og gr\u00e6\u00f0gi, \u00feeir lestir sem leikriti\u00f0 fjallar \u00f6\u00f0rum \u00fer\u00e6\u00f0i \u2013 og kannski einkum \u2013 um, eru enn a\u00f0 minnsta kosti jafnmiklir v\u00e1gestir \u00ed mannheimum og \u00feeir voru \u00feegar Jarry skapa\u00f0i Ubba og fr\u00fa hans. Til \u00feess a\u00f0 s\u00e1 bo\u00f0skapur skili s\u00e9r a\u00f0 fullu til \u00e1horfenda \u00fearf a\u00f0 vera dj\u00fap alvara a\u00f0 baki farsakenndri gr\u00f3teskunni \u00e1 svi\u00f0inu. Stundum m\u00e1tti kenna sl\u00edkan alv\u00f6rut\u00f3n \u00ed s\u00fdningu Leikf\u00e9lags Hafnarfjar\u00f0ar, einkum framan af, en hann var\u00f0 sm\u00e1m saman \u00e6 fjarl\u00e6gari uns hann heyr\u00f0ist \u00e1 n\u00fd \u00ed afar vel svi\u00f0settu, leiknu og sungnu lokaatri\u00f0i, sem \u00e1\u00f0ur var raunar minnst \u00e1.<\/p>\n<p>Allar g\u00f6tur s\u00ed\u00f0an leikriti\u00f0 Ubu roi var fyrst s\u00fdnt \u00e1 leiksvi\u00f0i hefur \u00fea\u00f0 veri\u00f0 deiluefni me\u00f0al \u00e1hugaf\u00f3lks um leikh\u00fas, gagnr\u00fdnenda og skr\u00edbenta. Sumir l\u00edta svo \u00e1 a\u00f0 verki\u00f0 s\u00e9 l\u00e9legur sk\u00e1ldskapur og l\u00edtils vir\u00f0i en a\u00f0rir hefja \u00fea\u00f0 til sk\u00fdjanna sem eitt fyrsta fr\u00e6i\u00f0 a\u00f0 flestri n\u00fdsk\u00f6pun \u00ed leikh\u00fasi tuttugustu aldar. V\u00edst er a\u00f0 Bubbi k\u00f3ngur var \u00e1 sinn h\u00e1tt t\u00edmam\u00f3taverk og \u00e1hrif leikrita Jarry \u00e1 s\u00farrealista og dadaista og s\u00ed\u00f0ar abs\u00fardista \u00ed leikritun eru \u00f3umdeilanleg. \u00deessi skyldleiki hef\u00f0i a\u00f0 m\u00ednu mati m\u00e1tt ver\u00f0a mun \u00e1\u00fereifanlegri og greinilegri \u00ed s\u00fdningu Leikf\u00e9lags Hafnarfjar\u00f0ar, svo g\u00f3\u00f0 sem h\u00fan annars er.<\/p>\n<p>Fyrsta \u00edslenska uppf\u00e6rslan \u00e1 \u00feessu verki Jarry var \u00ed leikstj\u00f3rn Sveins Einarssonar \u00e1 Herran\u00f3tt Menntask\u00f3lans \u00ed Reykjav\u00edk seint \u00e1 sj\u00f6unda \u00e1ratug s\u00ed\u00f0ustu aldar. \u00de\u00e1 var leikriti\u00f0 kalla\u00f0 Bubbi k\u00f3ngur og hefur gengi\u00f0 undir \u00fev\u00ed nafni h\u00e9rlendis allar g\u00f6tur s\u00ed\u00f0an \u00fe\u00f3tt Leikf\u00e9lag Hafnarfjar\u00f0ar hafi vali\u00f0 a\u00f0 breyta heiti \u00feess. Um \u00fea\u00f0 hl\u00fdtur f\u00e9lagi\u00f0 a\u00f0 hafa haft samr\u00e1\u00f0 vi\u00f0 Steingr\u00edm Gaut Kristj\u00e1nsson, sem \u00fe\u00fdddi verki\u00f0 upphaflega og endurger\u00f0i \u00fe\u00fd\u00f0inguna n\u00fa fyrir s\u00fdninguna \u00ed Hafnarfir\u00f0inum. Bubbi k\u00f3ngur \u00ed leikstj\u00f3rn Sveins var\u00f0 \u00e1 s\u00ednum t\u00edma miki\u00f0 umr\u00e6\u00f0uefni manna \u00e1 me\u00f0al, \u00fe\u00f3tt hneykslunin v\u00e6ri l\u00edtil e\u00f0a kannski engin. En \u00fe\u00fd\u00f0ing \u00de\u00f3rarins Eldj\u00e1rns \u00e1 s\u00f6ngtextum fyrir s\u00fdninguna rann lj\u00faflega \u00ed eyru og sumir \u00feeirra voru oft kirja\u00f0ir \u00ed part\u00fdjum og eru kannski enn. Og ekki m\u00e1 gleyma \u00fev\u00ed a\u00f0 margir hafa enn gaman af a\u00f0 rifja \u00fea\u00f0 upp a\u00f0 \u00ed \u00feessari s\u00fdningu l\u00e9k Dav\u00ed\u00f0 Oddson, s\u00ed\u00f0ar borgarstj\u00f3ri \u00ed Reykjav\u00edk, fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra og se\u00f0labankastj\u00f3ri, titilhlutverki\u00f0. A\u00f0 \u00feessari s\u00fdningu og hlut Dav\u00ed\u00f0s \u00ed henni er raunar viki\u00f0 \u00ed uppsetningu Leikf\u00e9lags Hafnarfjar\u00f0ar n\u00fa, en \u00fea\u00f0 er afar smekklega gert og er bara til pr\u00fd\u00f0i. Sama m\u00e1 segja um a\u00f0rar sm\u00e1tilv\u00edsanir \u00ed samt\u00edmann, svo sem skuldani\u00f0urf\u00e6rslur og skagfirska s\u00e6lu.<\/p>\n<p>Alfred Jarry leita\u00f0i v\u00ed\u00f0a hugmynda \u00feegar hann skrifa\u00f0i Bubba k\u00f3ng og hin bubbaleikritin, en alls eru \u00feau fj\u00f6gur talsins. Fyrstu ger\u00f0 leikritsins skrifa\u00f0i Jarry me\u00f0 tveimur vinum s\u00ednum me\u00f0an hann var enn \u00ed menntask\u00f3la og fyrirmyndin a\u00f0 Bubba var efnafr\u00e6\u00f0ikennari \u00feeirra sk\u00f3lapilta sem ekki var \u00ed miklum metum me\u00f0al nemenda. \u00deeir f\u00e9lagarnir settu verki\u00f0 upp \u00ed eigin br\u00fa\u00f0uleikh\u00fasi og \u00e1hrif fr\u00e1 \u00feeirri listgrein hafa fylgt leikritinu og m\u00f6rgum s\u00fdningum \u00e1 \u00fev\u00ed allt til \u00feessa dags. Vi\u00f0 frekari \u00fer\u00f3un verksins s\u00f3tti Jarry \u00ed fleiri hef\u00f0ir og Ubu roi hefur stundum veri\u00f0 l\u00fdst sem skrumst\u00e6lingu \u00e1 gl\u00e6paharmleikjum Shakespeares, \u00fe\u00f3 einkum Macbeth og R\u00edkar\u00f0i \u00feri\u00f0ja. Auk \u00feessa er vert a\u00f0 benda \u00e1 a\u00f0 P\u00e9tur Gautur eftir Ibsen var upp\u00e1haldsleikrit Jarry. Hann l\u00e9k dofrak\u00f3nginn \u00ed nafntoga\u00f0ri uppsetningu Aurelien Lugn\u00e9-Poe \u00e1 verkinu og er sag\u00f0ur hafa gengi\u00f0 me\u00f0 eintak af leikritinu \u00ed vasanum hvert sem hann f\u00f3r og lesi\u00f0 upp \u00far \u00fev\u00ed fyrir hvern \u00feann sem heyra vildi. \u00dea\u00f0 eru \u00e1kve\u00f0in l\u00edkindi me\u00f0 Bubba og konungi tr\u00f6llanna hj\u00e1 Ibsen og vissulega er sitthva\u00f0 \u00ed leikriti Jarry sem lei\u00f0ir hugann a\u00f0 Macbeth, hinum breyska Skota, sem l\u00e6tur tillei\u00f0ast a\u00f0 drepa k\u00f3nginn svo hann sj\u00e1lfur geti sest \u00ed h\u00e1s\u00e6ti hans. \u00deetta var\u00f0 einkar s\u00fdnilegt \u00ed fyrstu atri\u00f0um \u00e1 uppf\u00e6rslu Leikf\u00e9lags Hafnarfjar\u00f0ar \u00fear sem Huld \u00d3skarsd\u00f3ttir f\u00f3r \u00e1 kostum \u00ed t\u00falkun sinni \u00e1 Ubbu \u00feegar h\u00fan \u00f6gra\u00f0i manni s\u00ednum og atti honum \u00e1 fora\u00f0i\u00f0.<\/p>\n<p>A\u00f0 \u00f6\u00f0rum leikurum \u00f3l\u00f6stu\u00f0um \u00fe\u00e1 var Huld \u00fear fremst me\u00f0al jafningja. Einstaklega fim og l\u00e9tt \u00ed hreyfingum, svipbrig\u00f0i og t\u00falkun \u00f6ll mj\u00f6g sk\u00fdr og vel unnin og textame\u00f0fer\u00f0 me\u00f0 \u00e1g\u00e6tum. Auk \u00feess var eitthva\u00f0 einkennilega franskt vi\u00f0 svi\u00f0sframkomu hennar, svo franskt a\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00e6ri g\u00f3\u00f0 hugmynd a\u00f0 bj\u00f3\u00f0a henni upp \u00e1 a\u00f0 leika \u00ed svo sem einu Moli\u00e9restykki. Halld\u00f3r Magn\u00fasson leikur Ubba, valdar\u00e6ningja og k\u00f3ng, og gerir \u00fea\u00f0 oft vel. Hann hefur hins vegar ekki sama \u00fathaldi\u00f0 og einbeitingu \u00ed pers\u00f3nusk\u00f6pun sinni og Huld og \u00e1tti stundum erfitt me\u00f0 a\u00f0 finna r\u00e9tta t\u00f3nh\u00e6\u00f0 og styrk \u00ed raddbeitingu. \u00dea\u00f0 var mj\u00f6g mi\u00f0ur \u00fev\u00ed a\u00f0 af frammist\u00f6\u00f0u hans annars var au\u00f0heyrt a\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 leggja svol\u00edti\u00f0 meiri r\u00e6kt vi\u00f0 \u00feennan mikilv\u00e6ga \u00fe\u00e1tt \u00ed leiknum hef\u00f0i hann \u00e1rei\u00f0anlega geta\u00f0 n\u00e1\u00f0 \u00e1 hlutverkinu \u00feeim heljart\u00f6kum sem \u00fearf til \u00feess a\u00f0 bera \u00fea\u00f0 fram til algers sigurs. Sem Dav\u00ed\u00f0 er sag\u00f0ur hafa gert for\u00f0um.<\/p>\n<p>Hi\u00f0 sama m\u00e1 segja um flesta a\u00f0ra leikara \u00ed s\u00fdningunni. Textame\u00f0fer\u00f0in var oft \u00feeirra veikasti hlekkur. H\u00e9r skar Krist\u00edn Svanh. Helgad\u00f3ttir sig raunar d\u00e1l\u00edti\u00f0 \u00far \u00ed hlutverki R\u00f3samundu drottningar, \u00fear sem h\u00fan f\u00f3r afar fallega me\u00f0 texta og undirstrika\u00f0i me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 skrif Jarry eru ekki bara str\u00e1kslegur anarkismi. Me\u00f0 \u00f6rl\u00edti\u00f0 meiri og markvissari texta- og raddvinnu me\u00f0 \u00f6llum leikh\u00f3pnum hef\u00f0i \u00feessi s\u00fdning Leikf\u00e9lags Hafnarfjar\u00f0ar gera\u00f0 or\u00f0i\u00f0 n\u00e6sta \u00f3a\u00f0finnanleg. A\u00f0 \u00fev\u00ed s\u00f6g\u00f0u skal \u00edtreka\u00f0 a\u00f0 h\u00e9r er \u00e1 fer\u00f0inni mj\u00f6g g\u00f3\u00f0 \u00e1hugaleiks\u00fdning, uppf\u00e6rsla sem hl\u00fdtur a\u00f0 vera me\u00f0 \u00fev\u00ed besta sem \u00edslenskt \u00e1hugaleikh\u00fas b\u00fd\u00f0ur upp \u00e1 \u00feessu leik\u00e1ri.<\/p>\n<p><strong>Trausti \u00d3lafsson<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00fa um stundir b\u00fd\u00f0ur Leikf\u00e9lag Hafnarfjar\u00f0ar upp \u00e1 vel unna s\u00fdningu \u00e1 Ubba k\u00f3ngi eftir Alfred Jarry. Fr\u00e1 fyrsta andartaki og allt til loka bera hvert atri\u00f0i\u00f0 \u00e1 f\u00e6tur \u00f6\u00f0ru \u00ed \u00feessari uppf\u00e6rslu \u00feess vott a\u00f0 allir sem h\u00f6nd l\u00f6g\u00f0u \u00e1 pl\u00f3ginn hafa lagt sig fram um a\u00f0 vanda til verka. Leikh\u00f3purinn er vel samh\u00e6f\u00f0ur [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5481,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[187,186,213],"tags":[],"class_list":["post-5479","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-allar-frir","category-gagnrdinn","category-vikupostur","et-has-post-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5479","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5479"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5479\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5479"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5479"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5479"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}