{"id":4151,"date":"2013-03-27T09:18:40","date_gmt":"2013-03-27T09:18:40","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.leiklist.is\/?p=4151"},"modified":"2020-03-02T09:53:28","modified_gmt":"2020-03-02T09:53:28","slug":"avarp-a-altjoeleikhusdaginn-27-mars-2013","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/leiklist.is\/en\/avarp-a-altjoeleikhusdaginn-27-mars-2013\/","title":{"rendered":"\u00c1varp \u00e1 al\u00fej\u00f3\u00f0leikh\u00fasdaginn 27. mars 2013"},"content":{"rendered":"<p><strong>eftir Dario Fo<\/strong><\/p>\n<p \/>Fyrr \u00e1 t\u00ed\u00f0 brug\u00f0ust yfirv\u00f6ld vi\u00f0 svi\u00f0setningum Commedia dell\u00b4Arte-leikara me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 fl\u00e6ma \u00fe\u00e1 \u00far landi. Yfirstandandi kreppa veldur \u00fev\u00ed a\u00f0 leikarar og leikh\u00f3par eiga \u00ed erfi\u00f0leikum me\u00f0 a\u00f0 finna leikr\u00fdmi og a\u00f0 n\u00e1 til \u00e1horfenda me\u00f0 s\u00fdningum s\u00ednum. \u00dear sem gagnr\u00fdni\u00f0 leiklistarf\u00f3lk b\u00fdr vi\u00f0 \u00fe\u00e6r a\u00f0st\u00e6\u00f0ur a\u00f0 hafa hvorki leiksvi\u00f0 n\u00e9 \u00e1horfendur stafar yfirv\u00f6ldum engin h\u00e6tta af \u00feeim lengur.  <!--more-->  <\/p>\n<p>\u00c1 t\u00edmum endurreisnarinnar \u00e1 \u00cdtal\u00edu ur\u00f0u valdhafar hins vegar a\u00f0 leggja miki\u00f0 \u00e1 sig til \u00feess a\u00f0 hafa taumhald \u00e1 gamanleikurum, enda nutu hinir s\u00ed\u00f0arnefndu almennrar hylli. \u00dea\u00f0 er alkunna a\u00f0 mikill fl\u00f3tti brast \u00e1 \u00ed li\u00f0i Commedia dell\u00b4Arte-leikara eftir a\u00f0 starfsemi flestra leikh\u00fasa var l\u00f6g\u00f0 ni\u00f0ur \u00ed kj\u00f6lfar endurreisnarinnar, \u00fe\u00f3 a\u00f0allega \u00ed R\u00f3m \u00fear sem leiklistin var \u00e1litin m\u00f3\u00f0gun vi\u00f0 hina helgu borg. \u00c1ri\u00f0 1697 l\u00e9t Innocentius XII p\u00e1fi undan \u00e1k\u00f6fum kr\u00f6fum \u00edhaldssamari borgara og forv\u00edgismanna klerkast\u00e9ttarinnar og l\u00e9t r\u00edfa Tordinona leikh\u00fasi\u00f0, en si\u00f0fer\u00f0ispostularnir h\u00e9ldu \u00fev\u00ed fram a\u00f0 gr\u00f3fustu leiks\u00fdningarnar hef\u00f0u fari\u00f0 fram \u00e1 fj\u00f6lum \u00feess.<\/p>\n<p>\u00deegar and-endurreisnin gekk \u00ed gar\u00f0 lag\u00f0i Carlo Borromeo kardin\u00e1li \u00e1 Nor\u00f0ur-\u00cdtal\u00edu sig fram um a\u00f0 ford\u00e6ma \u201eb\u00f6rnin \u00ed M\u00edlan\u00f3\u201c og ger\u00f0i sk\u00fdran greinarmun \u00e1 list, hinu \u00e6\u00f0sta formi andlegra mennta, og leiklist sem hann taldi holdgervingu gu\u00f0lasts og h\u00e9g\u00f3ma. <br \/>\u00cd br\u00e9fi sem hann sendi samverkam\u00f6nnum s\u00ednum og \u00e9g vitna til h\u00e9r a\u00f0 ne\u00f0an \u2013 \u00fe\u00f3 ekki or\u00f0r\u00e9tt \u2013 segir:<\/p>\n<p>\u201eVi\u00f0 h\u00f6fum einsett okkur a\u00f0 uppr\u00e6ta illgresi\u00f0 og h\u00f6fum gert allt sem \u00ed okkar valdi stendur til \u00feess a\u00f0 brenna illr\u00e6mdar r\u00e6\u00f0ur, uppr\u00e6ta \u00fe\u00e6r \u00ed minni manna og vi\u00f0 h\u00f6fum einnig s\u00f3tt til saka \u00fe\u00e1 sem koma sl\u00edkum textum \u00e1 prent. En \u00e1 me\u00f0an \u00e1 \u00fev\u00ed st\u00f3\u00f0 fann dj\u00f6fullinn upp \u00e1 n\u00fdjum kl\u00e6kjum. Hversu afgerandi eru ekki \u00e1hrif \u00feess sem auga\u00f0 s\u00e9r fremur en \u00e1hrif \u00feess sem lesa m\u00e1 af b\u00f3kum! Hversu skelfilegri aflei\u00f0ingar hefur ekki hi\u00f0 tala\u00f0a or\u00f0 og l\u00e1tbrag\u00f0 \u00e1 s\u00e1lir ungmenna og ungra st\u00falkna heldur en dau\u00f0ur b\u00f3kstafurinn! N\u00fa r\u00ed\u00f0ur \u00e1 a\u00f0 vi\u00f0 rekum leikh\u00fasmenn burt \u00far borgum okkar, eins og illa anda.\u201c<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed \u00f3skandi a\u00f0 reynt ver\u00f0i me\u00f0 skipul\u00f6g\u00f0um h\u00e6tti a\u00f0 hrekja okkur \u00e1 brott, ekki s\u00edst unga f\u00f3lki\u00f0 sem vill mennta sig \u00ed leiklistinni; a\u00f0 leiklistarf\u00f3lki ver\u00f0i tv\u00edstra\u00f0 \u00f6\u00f0ru sinni, enda myndi sl\u00edk \u00e1\u00fej\u00e1n \u00e1n efa ver\u00f0a til \u00feess a\u00f0 endurn\u00fdja listformi\u00f0.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>\u00de\u00fd\u00f0ing Bjarni J\u00f3nsson<\/em><\/p>\n<p>Dario Fo, f\u00e6ddur 24. mars 1926, er \u00edtalskur \u00e1deiluh\u00f6fundur, leiksk\u00e1ld, leikstj\u00f3ri, leikari, t\u00f3nsk\u00e1ld og handhafi N\u00f3belsver\u00f0launa \u00ed b\u00f3kmenntum \u00e1ri\u00f0 1997.\u00a0 H\u00f6fundaverk hans byggir \u00e1 hinni fornu \u00edt\u00f6lsku commedia dell\u00b4arte a\u00f0fer\u00f0, leikh\u00fasa\u00f0fer\u00f0 sem var vins\u00e6l me\u00f0al l\u00e6gri st\u00e9tta.\u00a0 Verk Dario Fo \u00feykja gagnr\u00fdninn \u00e1 skipulag\u00f0a gl\u00e6pastarfsemi, p\u00f3l\u00edt\u00edska spillingu, Ka\u00fe\u00f3lsku kirkjuna og str\u00ed\u00f0i\u00f0 \u00ed mi\u00f0- austurl\u00f6ndum.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>eftir Dario Fo Fyrr \u00e1 t\u00ed\u00f0 brug\u00f0ust yfirv\u00f6ld vi\u00f0 svi\u00f0setningum Commedia dell\u00b4Arte-leikara me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 fl\u00e6ma \u00fe\u00e1 \u00far landi. Yfirstandandi kreppa veldur \u00fev\u00ed a\u00f0 leikarar og leikh\u00f3par eiga \u00ed erfi\u00f0leikum me\u00f0 a\u00f0 finna leikr\u00fdmi og a\u00f0 n\u00e1 til \u00e1horfenda me\u00f0 s\u00fdningum s\u00ednum. \u00dear sem gagnr\u00fdni\u00f0 leiklistarf\u00f3lk b\u00fdr vi\u00f0 \u00fe\u00e6r a\u00f0st\u00e6\u00f0ur a\u00f0 hafa hvorki leiksvi\u00f0 n\u00e9 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4150,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[200],"tags":[],"class_list":["post-4151","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-markvert","et-has-post-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4151","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4151"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4151\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4150"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4151"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4151"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4151"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}