{"id":4119,"date":"2013-03-04T13:02:00","date_gmt":"2013-03-04T13:02:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.leiklist.is\/?p=4119"},"modified":"2020-03-02T09:53:28","modified_gmt":"2020-03-02T09:53:28","slug":"skrifin-um-djaknann-a-myrka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/leiklist.is\/en\/skrifin-um-djaknann-a-myrka\/","title":{"rendered":"Skrifin um Dj\u00e1knann \u00e1 Myrk\u00e1"},"content":{"rendered":"<p><em>J\u00f3n Gunnar \u00de\u00f3r\u00f0arson skrifar um tilur\u00f0 Dj\u00e1knans \u00e1 Myrk\u00e1.<\/em><\/p>\n<p>\u00deegar \u00e9g kynntist b\u00e6ndunum \u00far H\u00f6rg\u00e1rdal h\u00f6f\u00f0u \u00feeir hug \u00e1 a\u00f0 afkl\u00e6\u00f0ast \u00ed leikritinu Me\u00f0 fullri reisn og vildu r\u00e1\u00f0a mig til a\u00f0 leikst\u00fdra. S\u00fa hugmynd var skondin og skemmtileg en \u00e9g vildi s\u00ed\u00f0ar setja upp Dj\u00e1knann \u00e1 Myrk\u00e1. \u00dea\u00f0 var sam\u00feykkt. Og n\u00fa er verki\u00f0 a\u00f0 lifna vi\u00f0.<\/p>\n<p>  <!--more-->  Ma\u00f0ur \u00fearf ekki a\u00f0 vera lengi \u00ed H\u00f6rg\u00e1rdalnum til a\u00f0 finna fyrir sk\u00e1ldagy\u00f0junni, n\u00e1tt\u00faran kallar \u00e1 s\u00f6gur. Getur \u00fea\u00f0 veri\u00f0 r\u00e9tt a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 einhver s\u00e9rst\u00f6k andagift \u00ed H\u00f6rg\u00e1rdalnum?<\/p>\n<p>Hannes Hafsteinn fr\u00e1 M\u00f6\u00f0ruv\u00f6llum, Kristj\u00e1n fr\u00e1 Dj\u00fapal\u00e6k, \u00d3l\u00f6f fr\u00e1 Hl\u00f6\u00f0um, Vatnsenda-R\u00f3sa fr\u00e1 Fornhaga, J\u00f3n \u00deorl\u00e1ksson fr\u00e1 B\u00e6gis\u00e1 og Dav\u00ed\u00f0 Stef\u00e1nsson fr\u00e1 Fagrask\u00f3gi. Ef \u00feau hef\u00f0u \u00f6ll veri\u00f0 uppi \u00e1 sama t\u00edma, hef\u00f0u \u00feau veri\u00f0 \u00ed Leikf\u00e9lagi H\u00f6rgd\u00e6la? J\u00f3nas Hallgr\u00edmsson hef\u00f0i einnig veri\u00f0 gjaldgengur \u00fev\u00ed hann var fr\u00e1 \u00d6xnadal.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-4116\" style=\"margin: 12px; float: left;\" alt=\"djakninn2\" src=\"https:\/\/leiklist.is\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/Adildarfelog_Nordur_Umf_Horgdaela_12_13_djakninn2.jpg\" height=\"150\" width=\"200\" \/>\u00deetta er lyginni l\u00edkast og \u00fev\u00ed skylda m\u00edn a\u00f0 kynna m\u00e9r verk \u00feeirra \u00e1\u00f0ur en \u00e9g h\u00f3fst handa \u00e1 Dj\u00e1knanum. \u00cd verkinu Dj\u00e1kninn \u00e1 Myrk\u00e1 f\u00e6 \u00e9g l\u00e1nu\u00f0 kv\u00e6\u00f0i eftir \u00fej\u00f3\u00f0sk\u00e1ld \u00far dalnum.\u00a0\u00c9g n\u00fdti brot \u00far Gullna hli\u00f0inu eftir Dav\u00ed\u00f0 Stef\u00e1nsson, erindi \u00far v\u00edsum Vatnsenda R\u00f3su og kv\u00e6\u00f0i eftir Kristj\u00e1n fr\u00e1 Dj\u00fapal\u00e6k. \u00dej\u00f3\u00f0sk\u00e1ldin gefa s\u00f6gunni enn meiri d\u00fdpt en ekki er \u00f3l\u00edklegt a\u00f0 sk\u00e1ldin hafi \u00f6ll or\u00f0i\u00f0 fyrir \u00e1hrifum af Dj\u00e1knanum \u00e1 Myrk\u00e1.<\/p>\n<p>\u00dej\u00f3\u00f0sagan er ein s\u00fa \u00feekktasta sem vi\u00f0 \u00cdslendingar eigum. \u00dea\u00f0 sem heillar mig hva\u00f0 mest er \u00e1starsagan \u00ed verkinu og drunginn \u00e1 bak vi\u00f0 draugas\u00f6guna; galdrarnir og togstreitan milli g\u00f3\u00f0s og ills. Einnig ver\u00f0ur ma\u00f0ur hugfanginn af efninu vegna \u00feess a\u00f0 \u00ed \u00fev\u00ed felast svo m\u00f6rg sannleiksgildi. \u00cd m\u00f6rgum \u00fej\u00f3\u00f0s\u00f6gum og \u00cdslendingas\u00f6gum er veri\u00f0 a\u00f0 leika s\u00e9r me\u00f0 og \u00fdkja sta\u00f0reyndir, \u00fe\u00e1 ekki s\u00edst\u00a0 vegalengdir. Menn hlupu s\u00e6r\u00f0ir \u00fevert yfir landi\u00f0 til a\u00f0 hefna harma o.s.frv. En \u00ed \u00feessari s\u00f6gu r\u00ed\u00f0ur Dj\u00e1kninn fr\u00e1 Myrk\u00e1 a\u00f0 B\u00e6gis\u00e1 og \u00e1 lei\u00f0inni til baka fellur hann \u00ed H\u00f6rg\u00e1 vi\u00f0 \u00de\u00fafnavallarnesi\u00f0. S\u00ed\u00f0astli\u00f0i\u00f0 sumar rei\u00f0 leikf\u00e9lagi\u00f0 \u00feessa lei\u00f0, rei\u00f0t\u00farinn t\u00f3k ekki nema tv\u00e6r klukkustundir, \u00fe\u00f3 me\u00f0 g\u00f3\u00f0um v\u00edsk\u00edstoppum.\u00a0\u00deessar sta\u00f0reynir eru fyrstu v\u00edsbendingarnar um a\u00f0 h\u00e9r hafi eitt sinn veri\u00f0 dj\u00e1kni sem var\u00f0 \u00e1stfanginn af Gu\u00f0r\u00fanu \u00e1 B\u00e6gis\u00e1 en falli\u00f0 \u00ed \u00e1nna og or\u00f0i\u00f0 af \u00fev\u00ed \u00f6rendur.<\/p>\n<p>Til a\u00f0 komast a\u00f0 \u00fev\u00ed hver Dj\u00e1kninn var \u00fearf a\u00f0 spyrja spurninguna, hven\u00e6r ger\u00f0ist sagan? Dj\u00e1knar tilheyr\u00f0u ka\u00fe\u00f3lskum si\u00f0 og voru einungis \u00ed H\u00f6rg\u00e1rdalnum fram a\u00f0 si\u00f0askiptum.\u00a0\u00deannig a\u00f0 sagan gerist fyrir 16.\u00f6ld.\u00a0\u00dea\u00f0 voru \u00fe\u00f3 ekki margir dj\u00e1knar \u00e1 fer\u00f0 \u00fev\u00ed kirkjurnar h\u00f6f\u00f0u presta og dj\u00e1knarnir voru helst sendir anna\u00f0 hvort \u00ed erindargj\u00f6r\u00f0 fyrir biskup e\u00f0a til a\u00f0 a\u00f0sto\u00f0a aldra\u00f0a presta.\u00a0En \u00feeir dv\u00f6ldust sjaldnast lengi \u00e1 b\u00e6junum, heldur f\u00f3ru \u00e1 milli. S\u00e9ra P\u00e9tur Nikul\u00e1sson, danskur munkur fr\u00e1 Vat\u00edkaninu, var biskup \u00e1 \u00cdslandi 1391 \u2013 1411. \u00c1ri\u00f0 1394 sendi hann dj\u00e1kna B\u00f6\u00f0var \u00d6gmundsson \u00ed H\u00f6rg\u00e1rdalinn a\u00f0 B\u00e6gis\u00e1 til a\u00f0 v\u00edkja sera Gu\u00f0bjarti Fl\u00f3ka \u00c1sgr\u00edmssyni, prestinum \u00e1 B\u00e6gis\u00e1, \u00far emb\u00e6tti \u00fev\u00ed hann haf\u00f0i gert eina st\u00falku \u00far s\u00f3kninni \u00feunga\u00f0a.\u00a0Dj\u00e1kninn kom me\u00f0 kaupm\u00e1lann a\u00f0 B\u00e6gis\u00e1 og flutti prestinn \u00far starfi en frilla prestsins, \u00deorbj\u00f6rg a\u00f0 nafni, eigna\u00f0ist b\u00fai\u00f0.\u00a0\u00deetta var fyrsti l\u00f6gbundni kaupm\u00e1linn \u00e1 \u00cdslandi og l\u00edkast \u00fev\u00ed sem s\u00ed\u00f0ar nefndust skilna\u00f0ir. \u00c1 \u00feeim t\u00edma voru vinnukonur \u00e1 b\u00e6num, \u00fe\u00e6r Ingibj\u00f6rg og Gu\u00f0r\u00fan. \u00deetta eru fyrstu kynni Gu\u00f0r\u00fanar og dj\u00e1knans B\u00f6\u00f0vars \u00d6gmundssonar.\u00a0Dj\u00e1kni \u00feessi stunda\u00f0i n\u00e1m \u00ed H\u00f3lask\u00f3la og var\u00f0 sk\u00f3lameistari \u00e1 H\u00f3lum ungur a\u00f0 \u00e1rum en d\u00f3 skyndilega, hann hvarf, ekkert er vita\u00f0 um dau\u00f0daga B\u00f6\u00f0vars. <\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-full wp-image-4117\" style=\"margin: 12px; float: right;\" alt=\"djakninn_gudrun\" src=\"https:\/\/leiklist.is\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/Adildarfelog_Nordur_Umf_Horgdaela_12_13_djakninn_gudrun.jpg\" height=\"300\" width=\"200\" \/>\u00deegar \u00e9g f\u00f3r a\u00f0 grennslast til um vin okkar hann B\u00f6\u00f0var langa\u00f0i mig a\u00f0 kynnast sk\u00f3labr\u00e6\u00f0rum hans enn n\u00e1nar, \u00feeim Lofti Guttormsyni og \u00deorkeli \u00c1rnasyni. Loftur r\u00edki Guttormsson (f. um 1375, d. 1432) var \u00edslenskur h\u00f6f\u00f0ingi, s\u00fdsluma\u00f0ur, hir\u00f0stj\u00f3ri og riddari \u00e1 15. \u00f6ld. Hann settist a\u00f0 \u00e1 M\u00f6\u00f0ruv\u00f6llum og er honum l\u00fdst sem kvens\u00f6mum manni. S\u00e9ra P\u00e9tur Nikul\u00e1sson biskup sendi \u00deorkell \u00c1rnason \u00ed betrun \u00e1 Lauf\u00e1si \u00ed Skagafir\u00f0i eftir a\u00f0 hann var \u00e1saka\u00f0ur um a\u00f0 hafa stunda\u00f0 Svarta Galdur. L\u00edklegt m\u00e1 teljast a\u00f0\u00a0\u00deorkell s\u00e9 s\u00e1 s\u00e6ringarma\u00f0ur sem sent er eftir til a\u00f0 kve\u00f0a ni\u00f0ur drauginn \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0s\u00f6gunni.<\/p>\n<p>Hva\u00f0 var\u00f0ar leikmyndina h\u00f6f\u00f0um vi\u00f0 upp \u00e1 klukkunni \u00far kirkjunni \u00e1 Myrk\u00e1 sem var rifin \u00e1ri\u00f0 1911, vegna \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 vanta\u00f0i eldivi\u00f0 \u00ed sveitinni. Kirkjuklukkan \u00ed leikmyndinni er sennilega s\u00fa sama og Gu\u00f0r\u00fan hringdi vi\u00f0 s\u00e1luhli\u00f0i\u00f0 \u00e1ri\u00f0 1394. Eftir a\u00f0 hafa greint fr\u00e1 klukkunni \u00ed sj\u00f3nvarps\u00fe\u00e6ttinum landanum var hringt og l\u00e1ti\u00f0 vita af \u00fev\u00ed a\u00f0 dyrnar \u00far kirkjunni gemyndust a\u00f0 \u00dever\u00e1. \u00de\u00e6r dyr hanga n\u00fa til s\u00fdnis \u00ed andyri leikh\u00fassins a\u00f0 Melum. <\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u00c9g tel a\u00f0 sagan um Dj\u00e1knann \u00e1 Myrk\u00e1 hafi gerst \u00e1ri\u00f0 1394, n\u00e1nar tilteki\u00f0 fr\u00e1 13. desember -27. desember 1394. Ein undarleg sta\u00f0reynd sem \u00e9g hef \u00fe\u00f3 ekki \u00ed leikritinu er s\u00fa a\u00f0 27. desember 1394 kom stormur, H\u00f3lakirkja fauk og hvert tr\u00e9 brotna\u00f0i og var\u00f0 \u00fear engu bjarga\u00f0 nema l\u00edkneskjum og helgum d\u00f3mum. \u00deetta hefur veri\u00f0 \u00feann sama dag og \u00deorkell var a\u00f0 kve\u00f0a ni\u00f0ur drauginn og H\u00f6rgd\u00e6lingar kv\u00f6rtu\u00f0u yfir drauganginum.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-4118\" style=\"margin: 12px; float: left;\" alt=\"djakninn_hopur\" src=\"https:\/\/leiklist.is\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/Adildarfelog_Nordur_Umf_Horgdaela_12_13_djakninn_hopur.jpg\" height=\"150\" width=\"200\" \/>\u00c1ri\u00f0 1402 geisa\u00f0i pl\u00e1gan mikla, Svarti dau\u00f0i, og mennskt l\u00edf \u00ed H\u00f6rg\u00e1rdal n\u00e1nast \u00feurrka\u00f0ist \u00fat.\u00a0 Eftir pl\u00e1guna t\u00f3k kirkjan yfir flestar jar\u00f0ir \u00ed dalnum en Loftur Guttormsson sn\u00e9ri heim eftir dv\u00f6l \u00ed Bj\u00f6rgvin og erf\u00f0i \u00fea\u00f0 sem kirkjan t\u00f3k ekki. Loftur f\u00e9kk vi\u00f0urnefni\u00f0 Loftur R\u00edki. Allt eru \u00feetta sannleiksgildi og h\u00e6gt er a\u00f0 segja a\u00f0 Dj\u00e1kninn \u00e1 Myrk\u00e1 s\u00e9 bygg\u00f0ur \u00e1 s\u00f6nnum atbur\u00f0um. En sk\u00e1ldskapur er \u00feetta engu a\u00f0 s\u00ed\u00f0ur og \u00fev\u00ed er fari\u00f0 nokku\u00f0 frj\u00e1lslega me\u00f0 sta\u00f0reyndir. <\/p>\n<p>Sagan af Dj\u00e1knanum \u00e1 Myrk\u00e1 er or\u00f0in a\u00f0 veruleika, nj\u00f3ti\u00f0!<\/p>\n<p>Dj\u00e1kninn \u00e1 Myrk\u00e1 lifir. Takk fyrir Leikf\u00e9lag H\u00f6rgd\u00e6la fyrir a\u00f0 treysta m\u00e9r fyrir \u00feessu ep\u00edska verkefni.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>J\u00f3n Gunnar Th, leikstj\u00f3ri og h\u00f6fundur.<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>J\u00f3n Gunnar \u00de\u00f3r\u00f0arson skrifar um tilur\u00f0 Dj\u00e1knans \u00e1 Myrk\u00e1. \u00deegar \u00e9g kynntist b\u00e6ndunum \u00far H\u00f6rg\u00e1rdal h\u00f6f\u00f0u \u00feeir hug \u00e1 a\u00f0 afkl\u00e6\u00f0ast \u00ed leikritinu Me\u00f0 fullri reisn og vildu r\u00e1\u00f0a mig til a\u00f0 leikst\u00fdra. S\u00fa hugmynd var skondin og skemmtileg en \u00e9g vildi s\u00ed\u00f0ar setja upp Dj\u00e1knann \u00e1 Myrk\u00e1. \u00dea\u00f0 var sam\u00feykkt. Og n\u00fa er verki\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4115,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[200],"tags":[],"class_list":["post-4119","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-markvert","et-has-post-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4119","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4119"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4119\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4115"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4119"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4119"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}