{"id":370,"date":"2005-10-13T12:07:31","date_gmt":"2005-10-13T12:07:31","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.leiklist.is\/?p=370"},"modified":"2005-10-13T12:07:31","modified_gmt":"2005-10-13T12:07:31","slug":"harold-pinter-hl-bnntavern-ns","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/leiklist.is\/en\/harold-pinter-hl-bnntavern-ns\/","title":{"rendered":"Harold Pinter hl\u00fdtur b\u00f3kmenntaver\u00f0laun N\u00f3bels"},"content":{"rendered":"

\"Image\"Enska leiksk\u00e1ldið Harold Pinter hl\u00fdtur b\u00f3kmenntaverðlaun N\u00f3bels, samkvæmt tilkynningu sænsku akadem\u00edunnar, sem birt var klukkan 11. Segir akadem\u00edan, að Pinter sé fremsti fulltr\u00fai leiklistarinnar \u00ed Bretlandi eftir s\u00edðari heimsstyrjöldina. Hann afhj\u00fapi hengiflugið sem daglegt hjal f\u00f3lks feli og ryðjist inn \u00ed lokuð herbergi k\u00fagunarinnar.<\/p>\n

Þ\u00e1 segir akadem\u00edan, að Pinter hafi endurskapað leikh\u00fasið og lagt \u00e1herslu \u00e1 grunnþætti þess: lokað r\u00fdmi og \u00f3\u00fatreiknanleg samtöl þar sem f\u00f3lk er \u00e1 valdi hvers annars og uppgerðin verður að l\u00e1ta undan s\u00edga.<\/p>\n

Pinter fæddist \u00ed Lund\u00fanum \u00e1rið 1930. Hann lék \u00e1 sviði sem unglingur og fékk inngöngu \u00ed konunglega leiklistarsk\u00f3lann \u00e1rið 1948 og lék \u00e1 næstu \u00e1rum \u00ed fjölda leikverka undir sviðsnafninu David Baron. Fyrsta leikrit hans, Herbergið, var sett upp \u00e1rið 1957 \u00ed Bristol. „The Birthday Party" kom \u00fat sama \u00e1r og þ\u00f3tti fyrst algerlega misheppnað en hefur s\u00edðan orðið eitt af þekktustu verkum hans. Hann sl\u00f3 s\u00edðan \u00ed gegn með leikritinu „The Caretaker" (H\u00fasvörðurinn) \u00e1rið 1959.<\/p>\n

\"Image\" Endurminningar leika æ stærri þ\u00e1tt \u00ed verkum Pinters en þegar \u00e1 sjöunda \u00e1ratugnum var lj\u00f3st hversu mjög hann s\u00f3tti efnivið \u00ed leikritin \u00ed eigið l\u00edf. Hann var einkabarn, sonur gyðinga og varð að yfirgefa heimili sitt \u00e1 str\u00edðs\u00e1runum. Helstu m\u00f3tunar\u00e1rin voru þ\u00f3 eftir str\u00edð er unglingurinn Pinter féll inn \u00ed h\u00f3p menningarvita af gyðingaættum sem l\u00e1su Kafka og Dostojevsk\u00edj og horfðu \u00e1 myndir eftir Bunuel. Samskipti vinanna er efni einu sk\u00e1ldsögu Pinters „The Dwarfs" (Dvergarnir) sem kom \u00fat \u00ed upphafi sjötta \u00e1ratugarins.<\/p>\n

Fjölmörg dæmi eru um hvernig reynsla Pinters endurspeglast \u00ed verkum hans. „The Hothouse" (Gr\u00f3ðurh\u00fasið), fr\u00e1 1958, byggir \u00e1 reynslu Pinters af þv\u00ed að vera tilraunad\u00fdr \u00e1 sp\u00edtala, er hann var ungur og fél\u00edtill. \u00cd „Old Times" (Liðnar stundir) er rakið b\u00f3heml\u00edferni hans tuttugu \u00e1rum fyrr. Fyrirmyndirnar að aðalpers\u00f3nunum \u00ed H\u00fasverðinum eru menn sem bjuggu \u00ed sama h\u00fasi og Pinter. Þ\u00e1 er „Betrayal" (Svik) byggð \u00e1 \u00e1starævint\u00fdri sem Pinter \u00e1tti er hann var giftur fyrri eiginkonu sinni, leikkonunni Vivien Merchant. Þau skildu \u00e1rið 1980 og Pinter giftist þ\u00e1 sagnfræðingnum Antonia Fraser.<\/p>\n

Auk leikrita hefur Pinter samið fjölda kvikmyndahandrita, þar \u00e1 meðal The Servant (1963), The Accident (1967), The Go-Between (1971) og The French Lieutenant’s Woman (1981) sem hann skrifaði eftir sögu John Fowles.<\/p>\n

Mörg verk Pinters hafa verið flutt \u00e1 sviði hér \u00e1 landi, n\u00fa s\u00edðast Svik, sem s\u00fdnt var \u00e1 Akureyri og \u00ed Borgarleikh\u00fasinu fyrr \u00e1 þessu \u00e1ri.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Enska leiksk\u00e1ldið Harold Pinter hl\u00fdtur b\u00f3kmenntaverðlaun N\u00f3bels, samkvæmt tilkynningu sænsku akadem\u00edunnar, sem birt var klukkan 11. Segir akadem\u00edan, að Pinter sé fremsti fulltr\u00fai leiklistarinnar \u00ed Bretlandi eftir s\u00edðari heimsstyrjöldina. Hann afhj\u00fapi hengiflugið sem daglegt hjal f\u00f3lks feli og ryðjist inn \u00ed lokuð herbergi k\u00fagunarinnar. Þ\u00e1 segir akadem\u00edan, að Pinter hafi endurskapað leikh\u00fasið og lagt \u00e1herslu […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[187],"tags":[],"class_list":["post-370","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar-frir","et-doesnt-have-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/370","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=370"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/370\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=370"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=370"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=370"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}