{"id":181,"date":"2005-08-12T19:57:00","date_gmt":"2005-08-12T19:57:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.leiklist.is\/?p=181"},"modified":"2020-03-02T09:53:35","modified_gmt":"2020-03-02T09:53:35","slug":"erindi-rs-gundssonar-inginu-leikstjhugaleikh2992001","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/leiklist.is\/en\/erindi-rs-gundssonar-inginu-leikstjhugaleikh2992001\/","title":{"rendered":"Erindi R\u00fanars Gu\u00f0brandssonar \u00e1 m\u00e1l\u00feinginu Leikstj\u00f3rn \u00ed \u00e1hugaleikh\u00fasi 29.9.2001"},"content":{"rendered":"<p> <strong>Eiga \u00e1huga- og atvinnuleikh\u00fasf\u00f3lk samlei\u00f0?<\/strong><\/p>\n<p> \u00c9g var\u00f0 d\u00e1l\u00edti\u00f0 hissa \u00feegar Vilborg ba\u00f0 mig um a\u00f0 vera me\u00f0 frams\u00f6gu \u00e1 \u00feessu m\u00e1l\u00feingi \u00fear sem \u00e9g hef veri\u00f0 b\u00fasettur erlendis undanfarin \u00e1r. M\u00e9r fannst \u00e9g vera kominn svol\u00edti\u00f0 \u00far tengslum vi\u00f0 \u00edslenskt \u00e1hugaleikh\u00fas, v\u00e6ri svona \u201eyesterdays news&#8220; \u00fear sem hlutirnir breytast s\u00edfellt og t\u00edminn l\u00ed\u00f0ur hratt \u00e1 gervihnatta\u00f6ld. \u00c9g vissi ekki alveg hversu miki\u00f0 \u00e9g v\u00e6ri inn \u00ed m\u00e1lunum en \u00e1kva\u00f0 samt a\u00f0 koma og hugsa a\u00f0eins upph\u00e1tt um samspil \u00e1hugaleikh\u00fassins og atvinnuleikh\u00fassins \u00fear sem m\u00e9r hefur alltaf \u00fe\u00f3tt \u00e1hugavert a\u00f0 sko\u00f0a \u00fea\u00f0 fr\u00e1 \u00fdmsum hli\u00f0um.<\/p>\n<p> Ef ma\u00f0ur byrjar \u00e1 byrjuninni, sko\u00f0ar \u00feessi or\u00f0 \u00e1hugaleikh\u00fas og atvinnuleikh\u00fas e\u00f0a \u201e\u00e1hugamennska&#8220; og \u201eatvinnumennska&#8220; \u00fe\u00e1 finnst m\u00e9r \u201e\u00e1hugamennska&#8220; fallegra or\u00f0. \u00dea\u00f0 er j\u00e1kv\u00e6tt or\u00f0, felur \u00ed s\u00e9r a\u00f0 f\u00f3lk hafi \u00e1huga \u00e1 \u00fev\u00ed sem \u00fea\u00f0 er a\u00f0 gera. Ma\u00f0ur ver\u00f0ur bara a\u00f0 vona a\u00f0 \u00feeir sem stunda \u201eatvinnumennsku&#8220; hafi l\u00edka \u00e1huga \u00e1 \u00fev\u00ed sem \u00feeir eru a\u00f0 gera. Sem er n\u00fa stundum, ef ekki oftast.<\/p>\n<p> En svo notum vi\u00f0 stundum \u00f6nnur or\u00f0 sem vi\u00f0 f\u00e1um a\u00f0 l\u00e1ni \u00far \u00fatlensku, t\u00f6lum um \u201eprofessionalisma&#8220; og \u201eamateurisma&#8220; og \u00feau eru merkingarhla\u00f0in \u00e1 svol\u00edti\u00f0 annan h\u00e1tt. Vi\u00f0 notum \u00feau stundum eins og l\u00fdsingaror\u00f0 og t\u00f6lum um a\u00f0 einhver s\u00e9 meira \u201eprofessional&#8220; en annar. Svo notum vi\u00f0 \u201eamateur&#8220; \u00ed ni\u00f0randi merkingu, segjum a\u00f0 einhver s\u00e9 b\u00f6lva\u00f0ur amat\u00f6r. \u00de\u00e1 er \u00fea\u00f0 spurningin, hvar liggja \u00feessi skil, hven\u00e6r er einhver \u201eprofessional&#8220; og hven\u00e6r er hann \u201eamateur&#8220;? <\/p>\n<p> H\u00e9r \u00e1 \u00cdslandi eru \u00feetta nokku\u00f0 hreinar l\u00ednar. \u00c9g held a\u00f0 flestir s\u00e9u samm\u00e1la um \u00fe\u00e1 skilgreiningu \u00e1 \u00feessu fyrirb\u00e6ri a\u00f0 atvinnuma\u00f0ur s\u00e9 s\u00e1 sem hefur a\u00f0alstarf sitt af a\u00f0 f\u00e1st vi\u00f0 leiklist og tekur \u00fear af lei\u00f0andi laun fyrir. Til \u00feess a\u00f0 geta gert \u00fea\u00f0, \u00fearf vi\u00f0komandi a\u00f0 hafa tilskilin r\u00e9ttindi sem hann yfirleitt f\u00e6r me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 lj\u00faka \u00e1kve\u00f0nu n\u00e1mi \u00ed vi\u00f0urkenndum sk\u00f3lum og getur \u00fear me\u00f0 gengi\u00f0 \u00ed st\u00e9ttarf\u00e9lag leikh\u00faslistamanna, Leikstj\u00f3raf\u00e9lagi\u00f0 e\u00f0a Leikaraf\u00e9lagi\u00f0. \u00dear me\u00f0 ertu or\u00f0inn atvinnuma\u00f0ur \u00ed \u00edslensku samhengi. \u00dearna eru reyndar undantekningar \u00e1, f\u00f3lk getur n\u00e1\u00f0 s\u00e9r \u00ed \u00feessi r\u00e9ttindi eftir \u00f6\u00f0rum lei\u00f0um en \u00feetta er meginreglan. V\u00ed\u00f0a erlendis er \u00feess \u00f6\u00f0ruv\u00edsi h\u00e1tta\u00f0, \u00fear eru \u00feessi skil ekki eins sk\u00fdr. <\/p>\n<p> Vi\u00f0 vitum \u00fea\u00f0 \u00f6ll h\u00e9r a\u00f0 atvinnumennska \u00ed \u00edslensku leikh\u00fasi er mj\u00f6g ungt fyrirb\u00e6ri, hefur a\u00f0eins veri\u00f0 stundu\u00f0 \u00ed 50 \u00e1r. Hins vegar er saga leiklistarinnar miklu lengri. Hvort sem vi\u00f0 viljum fara a\u00f0 \u00edmynda okkur einskonar leiklist h\u00e9r \u00e1 \u00fej\u00f3\u00f0veldis\u00f6ld eins og \u00fdmislegt bendir n\u00fa til a\u00f0 hafi veri\u00f0, \u00fe\u00e1 slitna\u00f0i allt\u00e9nt samhengi\u00f0. \u00dea\u00f0 m\u00e1 segja a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 samfella allavega s\u00ed\u00f0astli\u00f0nar tv\u00e6r aldir og \u00fea\u00f0 er n\u00e1tt\u00farulega \u00e1hugaleikh\u00fas. \u00deannig a\u00f0 \u00f6ll eigum vi\u00f0 r\u00e6tur \u00ed \u00e1hugaleikh\u00fasinu. <\/p>\n<p> \u00dea\u00f0 er me\u00f0 stofnun \u00dej\u00f3\u00f0leikh\u00fassins 1950 sem a\u00f0 atvinnumennska ver\u00f0ur til h\u00e9r \u00e1 landi. \u00dea\u00f0 er svol\u00edti\u00f0 merkilegt a\u00f0 sama \u00e1r er Bandalag \u00edslenskra leikf\u00e9laga stofna\u00f0. \u00de\u00e1 er eins og b\u00fainn s\u00e9 til einhver veggur sem skilur \u00feessa tvo h\u00f3pa a\u00f0, \u00e1hugaleikara annars vegar og atvinnuleikara hins vegar. \u00dea\u00f0 voru reyndar atvinnumenn, \u00c6var Kvaran og fleiri, sem h\u00f6f\u00f0u frumkv\u00e6\u00f0i a\u00f0 stofnun Bandalagsins. \u00c6var hefur sagt fr\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feegar hann kom heim fr\u00e1 n\u00e1mi 1947 f\u00f3r hann a\u00f0 vinna hj\u00e1 \u00e1hugaleikf\u00e9l\u00f6gunum og st\u00f3\u00f0 s\u00ed\u00f0an \u00e1samt L\u00e1rusi Sigubj\u00f6rnssyni og fleirum a\u00f0 stofnun Bandalagsins. Hann talar um a\u00f0 honum hafi fundist hann vera gjalda skuld. Hann \u00feekkti sinn uppruna og uppruna atvinnumennskunnar \u00ed landinu og fannst skylda s\u00edn a\u00f0 sty\u00f0ja vi\u00f0 \u00e1hugaleikf\u00e9l\u00f6gin \u00ed landinu.<\/p>\n<p> Fyrsta verk hans eftir stofnun samtakanna var einmitt a\u00f0 standa fyrir n\u00e1mskei\u00f0i fyrir leikstj\u00f3raefni. \u00c1 \u00fea\u00f0 komu 16 leikstj\u00f3raefni, v\u00ed\u00f0svegar a\u00f0 af landinu og \u00dej\u00f3\u00f0leikh\u00fasi\u00f0 lag\u00f0i til h\u00fasn\u00e6\u00f0i. \u00dearna er \u00fea\u00f0 greinilega ekki or\u00f0i\u00f0 \u00feannig a\u00f0 atvinnumenn sj\u00e1i um leikstj\u00f3rn \u00ed \u00e1hugaleikf\u00e9l\u00f6gum. \u00c9g er ekki alveg n\u00f3gu kunnugur \u00fev\u00ed hven\u00e6r s\u00fa hef\u00f0 kemst \u00e1 en vi\u00f0 vitum a\u00f0 \u00c6var h\u00e9lt fleiri svona n\u00e1mskei\u00f0 fyrir leikstj\u00f3ra \u00far r\u00f6\u00f0um \u00e1hugaleikara og t\u00f3k s\u00ed\u00f0an saman efni sem hann nota\u00f0i \u00e1 \u00feessum n\u00e1mskei\u00f0um og gaf \u00fat \u00ed b\u00f3kinni \u201e\u00c1 leiksvi\u00f0i&#8220; \u00e1ri\u00f0 1966.<\/p>\n<p> \u00c9g hef stundum sko\u00f0a\u00f0 \u00feessa b\u00f3k og h\u00fan er n\u00e1tt\u00farulega barn s\u00edns t\u00edma. \u00deetta er sama \u00e1r og sj\u00f3nvarpi\u00f0 hefur \u00fatsendingar og \u00fea\u00f0 er gaman a\u00f0 sko\u00f0a \u00feessa hluti s\u00f6gulegu og samf\u00e9lagslegu samhengi. Hugmyndafr\u00e6\u00f0i \u201e\u00c1 leiksvi\u00f0i&#8220; er mj\u00f6g auglj\u00f3s. \u00dea\u00f0 er gengi\u00f0 alveg \u00fat fr\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 vettvangur \u00e1hugaleikf\u00e9laganna s\u00e9 a\u00f0 setja upp leikrit, \u00edslenskt e\u00f0a erlent, og gera \u00fea\u00f0 me\u00f0 tilt\u00f6lulega hef\u00f0bundnum h\u00e6tti, taka \u00ed \u00fea\u00f0 ca. 6 vikur, byrja me\u00f0 samlestri og enda me\u00f0 frums\u00fdningu. \u00dea\u00f0 er ekkert anna\u00f0 til umr\u00e6\u00f0u \u00ed \u00feessari b\u00f3k. <\/p>\n<p> En t\u00edmarnir breytast og einhvernt\u00edmann kemst \u00e1 \u00feessi hef\u00f0 a\u00f0 \u00e1hugaleikf\u00e9l\u00f6gin fara a\u00f0 f\u00e1 atvinnuleikstj\u00f3ra til setja upp s\u00fdningar. \u00de\u00e1 fer eitthva\u00f0 batter\u00ed af sta\u00f0, samningar eru ger\u00f0ir, r\u00edki og sveitarf\u00e9l\u00f6g koma inn \u00ed og fj\u00e1rveiting er mi\u00f0u\u00f0 vi\u00f0 leikstj\u00f3ralaun. <\/p>\n<p> \u00c1hugaleiklist \u00e1 \u00cdslandi hefur birst m\u00e9r me\u00f0 \u00fdmsum h\u00e6tti \u00e1 \u00feeim langa t\u00edma sem \u00e9g hef veri\u00f0 \u00e1 sveimi. \u00c9g hef komi\u00f0 \u00ferisvar me\u00f0 \u00e1kve\u00f0nu millibili a\u00f0 \u00e1hugaleikstarfi \u00e1 \u00cdslandi, fyrst \u00ed kringum 1980, svo um 1990 og er \u00e9g n\u00fana aftur vi\u00f0 \u00feessi \u00e1r\u00fe\u00fasundaskipti a\u00f0 koma a\u00f0 \u00feessu \u00ed \u00feri\u00f0ja sinn. \u00cd millit\u00ed\u00f0inni hef \u00e9g veri\u00f0 oft erlendis e\u00f0a veri\u00f0 a\u00f0 sinna \u00f6\u00f0rum st\u00f6rfum og m\u00e9r finnst alveg \u00f3tr\u00falega margt hafa gerst. <\/p>\n<p> \u00c9g var n\u00fdkominn fr\u00e1 n\u00e1mi \u00feegar m\u00e9r bau\u00f0st a\u00f0 fara austur \u00e1 fir\u00f0i og setja upp leiks\u00fdningu. \u00de\u00e1 l\u00e1 allt lj\u00f3st fyrir, \u00fea\u00f0 voru \u00e1kve\u00f0nir samningar \u00ed gildi, \u00e9g \u00e1tti a\u00f0 f\u00e1 \u00e1kve\u00f0in laun, vinna \u00ed sex vikur, fj\u00f3ra t\u00edma \u00e1 dag og gera s\u00fdningu \u00far n\u00fdju \u00edslensku leikriti. \u00dea\u00f0 voru sj\u00f6 hlutverk \u00ed \u00feessu leikriti ef \u00e9g man r\u00e9tt, \u00fear af fj\u00f6gur nokku\u00f0 st\u00f3r, og fyrsta vandam\u00e1li\u00f0 sem \u00e9g rek mig \u00e1 \u00feegar \u00e9g kem \u00ed b\u00e6inn er a\u00f0 \u00fea\u00f0 eru engir leikarar. \u00deetta er \u00e1hugaleikf\u00e9lag og \u00fea\u00f0 er enginn \u00e1hugi \u00e1 a\u00f0 leika! \u00c9g er kominn hinga\u00f0, \u00e1 fullu kaupi og \u00fea\u00f0 eru engir leikarar. <\/p>\n<p> \u00de\u00e1 byrjar \u00feessi pr\u00f3sess a\u00f0 r\u00fanta um b\u00e6inn og reyna a\u00f0 tala f\u00f3lk \u00e1 a\u00f0 vera me\u00f0. S\u00e9rstaklega vanta\u00f0i konu \u00ed bur\u00f0arhlutverk. \u00dea\u00f0 var drukki\u00f0 miki\u00f0 kaffi og fullt af f\u00f3lki heims\u00f3tt og loks t\u00f3kst okkur a\u00f0 t\u00e6la einhverja konu til a\u00f0 vera me\u00f0 \u00fe\u00f3tt h\u00fan hef\u00f0i aldrei \u00e1\u00f0ur leiki\u00f0 og v\u00e6ri frekar skelfingu lostin yfir \u00feessu \u00f6llu saman. En \u00fea\u00f0 voru \u00ed \u00feessum h\u00f3p tveir ungir mj\u00f6g \u00e1hugasamir leikarar. Svo var \u00fearna gamall forma\u00f0ur sem, j\u00fa \u00e6tla\u00f0i a\u00f0 vera me\u00f0 af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00feurfti a\u00f0 setja upp s\u00fdningu og svona. \u00deetta kom m\u00e9r allt mj\u00f6g sp\u00e1nskt fyrir sj\u00f3nir.<\/p>\n<p> Svo f\u00f6rum vi\u00f0 af sta\u00f0 og \u00f6llum finnst ofsalega gaman og vi\u00f0 frums\u00fdnum fyrir st\u00fatfullu h\u00fasi af pr\u00fa\u00f0b\u00fanu f\u00f3lki. \u00dea\u00f0 er \u00f6nnur s\u00fdning og aftur er st\u00fatfullt h\u00fas og \u00e9g var \u00ed b\u00e6num \u00feegar \u00feri\u00f0ja s\u00fdningin var og enn var st\u00fatfullt h\u00fas. Svo f\u00f3r \u00e9g og fr\u00e9tti af \u00fev\u00ed a\u00f0 s\u00fdningin gekk og gekk og \u00e1horfendatalan var\u00f0 h\u00e6rri en \u00edb\u00faafj\u00f6ldi b\u00e6jarins \u00feannig a\u00f0 f\u00f3lk kom \u00far \u00f6\u00f0rum bygg\u00f0al\u00f6gum a\u00f0 sj\u00e1 \u00feetta og s\u00ed\u00f0an var fari\u00f0 \u00ed leikfer\u00f0. \u00deannig a\u00f0 \u00fearna var \u00e1huginn allur hj\u00e1 \u00e1horfendum, ekki leikurunum!<\/p>\n<p> \u00deetta endurspeglar kannski hlutverk \u00e1hugaleikf\u00e9lagsins upp \u00far mi\u00f0ri s\u00ed\u00f0ustu \u00f6ld samkv\u00e6mt b\u00f3k \u00c6vars, a\u00f0 \u00feetta er einhver samf\u00e9lagsleg skylda. \u00dea\u00f0 er einhver hef\u00f0 fyrir \u00fev\u00ed \u00ed hinum dreif\u00f0u bygg\u00f0um landsins a\u00f0 sett s\u00e9 upp leikrit. \u00cd dag v\u00e6ri sagt \u201emarka\u00f0urinn vill \u00feetta, marka\u00f0urinn \u00f6skrar \u00e1 \u00feetta&#8220;. Fullt af f\u00f3lki var tilb\u00fai\u00f0 a\u00f0 koma og sj\u00e1 s\u00fdningarnar en \u00e9g \u00e1tti eftir a\u00f0 upplifa \u00feetta aftur \u00feegar \u00e9g f\u00f3r \u00fat \u00e1 land a\u00f0 leikst\u00fdra \u00e1 n\u00e6stu \u00e1rum, \u00fea\u00f0 voru eiginlega alltaf \u00feessi byrjunarvandr\u00e6\u00f0i a\u00f0 finna leikara, til a\u00f0 manna s\u00fdninguna. \u00c1horfendur l\u00e9tu hins vegar ekki \u00e1 s\u00e9r standa.<\/p>\n<p> \u00c9g kem inn \u00e1 \u00feetta vegna \u00feess a\u00f0 \u00e9g \u00e6tla r\u00e6\u00f0a um almennt samf\u00e9lagslegt, menningarlegt og uppeldislegt hlutverk \u00e1hugaleikf\u00e9laganna og \u201etil hvers \u00e1hugaleikh\u00fas?&#8220; og allt \u00fea\u00f0.<\/p>\n<p> \u00dev\u00ed svo hverf \u00e9g brott til annarra starfa en \u00e1 \u00e1runum kringum 1990 vinn \u00e9g aftur me\u00f0 \u00e1hugaleikh\u00f3p. S\u00e1 h\u00e9t Leiksmi\u00f0ja Reykjav\u00edkur og starfa\u00f0i \u00ed Reykjav\u00edk. \u00dear voru formerkin allt \u00f6nnur. \u00dear var \u00e1huginn sl\u00edkur a\u00f0 \u00e9g f\u00e9kk varla svefnfri\u00f0, \u00feetta f\u00f3lk vildi vera a\u00f0 alla daga og n\u00e6tur. \u00dea\u00f0 skipti engu m\u00e1li hvort veri\u00f0 var a\u00f0 setja upp s\u00fdningu e\u00f0a ekki, \u00fea\u00f0 var veri\u00f0 a\u00f0 \u00fej\u00e1lfa og \u00e6fa. \u00dea\u00f0 voru radd\u00fej\u00e1lfun og l\u00edkams\u00fej\u00e1lfun og spuna\u00fej\u00e1lfun, \u00e1huginn alveg yfir\u00feyrmandi hj\u00e1 \u00fe\u00e1tttakendum. \u00c1horfendur h\u00e9ldu sig hins vegar v\u00ed\u00f0s fjarri. \u00dea\u00f0 var ekki \u201emarka\u00f0ur&#8220; fyrir \u00feetta nema \u00ed afar litlum m\u00e6li. \u00deessi h\u00f3pur bygg\u00f0i fyrst og fremst \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fe\u00e1tttakendur h\u00f6f\u00f0u \u00e1huga \u00e1 a\u00f0 stunda leiklist og l\u00f6g\u00f0u sig eftir \u00fev\u00ed.<\/p>\n<p> \u00de\u00e1 f\u00f3r \u00e9g a\u00f0 reka mig \u00e1 \u00fdmis vandam\u00e1l var\u00f0andi samninga og \u00fev\u00ed um l\u00edkt \u00fev\u00ed \u00feessi vinna var mj\u00f6g \u00f3hef\u00f0bundin. H\u00fan f\u00e9ll ekki inn \u00ed \u00feann ramma a\u00f0 taka eitthva\u00f0 leikrit og setja \u00fea\u00f0 upp, heldur var veri\u00f0 a\u00f0 skapa s\u00fdningar, vinna me\u00f0 spuna og \u00fea\u00f0 passa\u00f0i mj\u00f6g illa inn \u00ed rammann. \u00dea\u00f0 var reynt a\u00f0 ver\u00f0leggja \u00feessa vinnu og \u00fea\u00f0 m\u00e1 segja a\u00f0 \u00e9g hafi fari\u00f0 \u00fearna \u00ed hlutverk \u00e1hugamannsins og vi\u00f0 unnum \u00feetta meira og minna \u00e1n peninga. \u00dea\u00f0 \u00feurfti svol\u00edti\u00f0 a\u00f0 komprimera til a\u00f0 finna lei\u00f0ir til a\u00f0 f\u00e1 einhversta\u00f0ar framlag, \u00fea\u00f0 \u00feurfti a\u00f0 skilgreina n\u00e1mskei\u00f0i\u00f0, b\u00faa til stundat\u00f6flur og t\u00edmat\u00f6flur sem var hi\u00f0 besta m\u00e1l \u00fev\u00ed \u00fea\u00f0 \u00fearf nefnilega a\u00f0 gera. A\u00f0 hafa \u00feessa hluti \u00e1 hreinu \u00feannig a\u00f0 einhverjar stofnanir og st\u00e9ttarf\u00e9l\u00f6g ver\u00f0i ekki dragb\u00edtur \u00e1 sk\u00f6punina og \u00fe\u00e1 \u00fe\u00f6rf sem er fyrir hendi.<\/p>\n<p> \u00c1 \u00feessum t\u00edma \u00e1tta\u00f0i \u00e9g mig \u00e1 a\u00f0 \u00e1herslunar \u00ed \u00e1hugaleikh\u00fasinu h\u00f6f\u00f0u greinilega breyst mj\u00f6g miki\u00f0, \u00ed Reykjav\u00edk haf\u00f0i leikf\u00e9l\u00f6gum skoti\u00f0 upp eins og gork\u00falum, Hugleik, Leyndum draumum, Sn\u00fa\u00f0 og Sn\u00e6ldu o.s.frv. \u00dea\u00f0 var allt \u00ed einu komi\u00f0 fullt af \u00e1hugaleikf\u00e9l\u00f6gum h\u00e9r \u00e1 Su\u00f0vesturhorninu og \u00fea\u00f0 var bara \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 alla bygg\u00f0a\u00fer\u00f3un \u00ed landinu. <\/p>\n<p> \u00c9g hvarf aftur \u00e1 brott og 10 \u00e1rum s\u00ed\u00f0ar kem \u00e9g a\u00f0 \u00feessu \u00e1 n\u00fd me\u00f0 \u00feeim h\u00e6tti a\u00f0 \u00e1 s\u00ed\u00f0asta \u00e1ri t\u00f3k \u00e9g a\u00f0 m\u00e9r a\u00f0 kenna \u00ed Leiklistarsk\u00f3la Bandalagsins. Allt \u00ed einu er kominn sk\u00f3li og fullt af nemendum. \u00dea\u00f0 var \u00e1kaflega \u00e1n\u00e6gjulegt en \u00fea\u00f0 sem er m\u00e9r minnist\u00e6\u00f0ast var \u00feegar okkur var bo\u00f0i\u00f0 til Dalv\u00edkur a\u00f0 sj\u00e1 leiks\u00fdningu hj\u00e1 Leikf\u00e9lagi Dalv\u00edkur. \u00deetta var einmitt einmitt s\u00fdning sem var a\u00f0 \u00f6llu leyti \u00e1hugas\u00fdning. \u00dear voru \u00e1hugamenn \u00far b\u00e6num sem h\u00f6f\u00f0u skrifa\u00f0 verki\u00f0, leikst\u00fdr\u00f0u og l\u00e9ku \u00ed \u00fev\u00ed, \u00fea\u00f0 komu engir atvinnumenn n\u00e1l\u00e6gt vinnunni. Og \u00e9g sat \u00fat \u00ed sal og skemmti m\u00e9r konunglega, \u00feetta var mj\u00f6g athyglisver\u00f0 s\u00fdning fyrir margra hluta sakir. <\/p>\n<p> En ef \u00e9g set upp gleraugu fagmannsins og horfi \u00e1 hana er \u00e1kaflega au\u00f0velt a\u00f0 standa upp og benda \u00e1 \u00f3tal atri\u00f0i sem betur hef\u00f0u m\u00e1tt fara \u00fat fr\u00e1 str\u00f6ngu, faglegu sj\u00f3narmi\u00f0i. \u00dea\u00f0 voru t.d. mj\u00f6g auglj\u00f3sar brotalamir \u00ed sj\u00e1lfu handritinu, verki\u00f0 var rosalega dopp\u00f3tt og skr\u00edti\u00f0 og margir \u00fat\u00fard\u00farar sem hef\u00f0i m\u00e1tt laga strax. G\u00f3\u00f0ur fagma\u00f0ur hef\u00f0i geta\u00f0 bent \u00e1 hina Arist\u00f3telesku hef\u00f0 og \u00feannig hef\u00f0i m\u00e1tt laga margt. Eins hef\u00f0i m\u00e1tt taka \u00e1 m\u00f6rgu \u00ed sambandi vi\u00f0 leikstj\u00f3rnina, \u00fea\u00f0 voru margir \u00f3l\u00edkir leikst\u00edlar \u00ed gangi, \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 hafi ekki veri\u00f0 \u00e6tlunin, og allt sem laut a\u00f0 \u00fatliti s\u00fdningarinnar, h\u00e1rkollur, gervi, b\u00faningar alltsaman. <\/p>\n<p> Ef vi\u00f0 setjum n\u00fa \u00edmynda\u00f0a tilraun af sta\u00f0, \u00feessi s\u00fdning hef\u00f0i fengi\u00f0 svona \u201etreatment&#8220; eins og t\u00ed\u00f0kast gjarnan erlendis \u00feegar veri\u00f0 er a\u00f0 prufukeyra verk. Ef vi\u00f0 hef\u00f0um sett \u00feetta \u00ed vinnslu og \u00fea\u00f0 hef\u00f0i veri\u00f0 fenginn einhver dramat\u00fargur og einhver leikstj\u00f3ri sem hef\u00f0i teki\u00f0 handriti\u00f0 og unni\u00f0 heilmiki\u00f0 \u00ed \u00fev\u00ed og sett \u00feetta aftur \u00ed hendurnar \u00e1 h\u00f6fundum o.s.frv., o.s.frv. \u00fe\u00e1 erum vi\u00f0 komin me\u00f0 svona \u201ewell written play&#8220;. Svo hef\u00f0i komi\u00f0 atvinnuleikstj\u00f3ri og fari\u00f0 leikst\u00fdra og eftir \u00feessa me\u00f0fer\u00f0 hef\u00f0i \u00f6rugglega veri\u00f0 b\u00fai\u00f0 a\u00f0 f\u00e6kka karakterum \u00fea\u00f0 miki\u00f0 a\u00f0 \u00fea\u00f0 hef\u00f0i veri\u00f0 \u00far miklu fleiri leikurum a\u00f0 velja \u00ed hvert hlutverk og s\u00fdningunni eflaust veri\u00f0 breytt a\u00f0 talsver\u00f0u leyti. \u00dea\u00f0 hef\u00f0u kannski komi\u00f0 einhverjir fagmenn a\u00f0 me\u00f0 r\u00e1\u00f0gj\u00f6f var\u00f0andi leikmynd og b\u00faninga og allt sl\u00edkt.<\/p>\n<p> En \u00fe\u00e1 spyrjum vi\u00f0; hva\u00f0 hef\u00f0i \u00feetta gert fyrir \u00feessa s\u00fdningu? \u00dea\u00f0 hef\u00f0i sennilega bara steindrepi\u00f0 hana. Gengi\u00f0 fr\u00e1 henni. Vegna \u00feess a\u00f0 drifkrafturinn \u00ed \u00feessari s\u00fdningu var akk\u00farat \u00feessi \u00f3skilgreindi frumkraftur sem \u00fearna \u00f3\u00f0 um allt. Og \u00fe\u00e1 kemur spurningin; er yfirleitt einhver \u00e1hugi fyrir fagm\u00f6nnum \u00ed \u00e1hugaleikh\u00fasinu? Koma \u00feeir ekki bara til a\u00f0 hafna og ey\u00f0ileggja?<\/p>\n<p> \u00deetta segi \u00e9g n\u00fa kannski bara til a\u00f0 stu\u00f0a samkomuna p\u00ednul\u00edti\u00f0 \u00fev\u00ed \u00e9g er n\u00fa \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 vi\u00f0 eigum samlei\u00f0. Vi\u00f0 getum teki\u00f0 fleiri d\u00e6mi um \u00fea\u00f0. \u00c9g var a\u00f0 r\u00e6\u00f0a vi\u00f0 gamlan kunningja minn \u00far \u00e1hugaleikf\u00e9lagi h\u00e9rna \u00e1\u00f0an um s\u00fdningu sem vi\u00f0 ger\u00f0um for\u00f0um og um a\u00f0 \u00fea\u00f0 a\u00f0 stundum hafa verk veri\u00f0 frumflutt hj\u00e1 \u00e1hugaleikf\u00e9l\u00f6gum \u00fati \u00e1 landi og s\u00ed\u00f0an hafa atvinnuleikh\u00fasin reynt a\u00f0 taka \u00feau upp h\u00e9r. Oftar en ekki hefur \u00feetta alls ekki virka\u00f0 hj\u00e1 \u00feeim vegna \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 eru svo misjafnar og \u00f3l\u00edkar forsendur fyrir \u00fev\u00ed af hverju f\u00f3lk er a\u00f0 gera leikh\u00fas, fyrir hverja og til hvers. <\/p>\n<p> \u00c9g held a\u00f0 vi\u00f0 ver\u00f0um a\u00f0 taka tillit til \u00feess, b\u00e6\u00f0i vi\u00f0 atvinnumennirnir og \u00e1hugaleikf\u00e9l\u00f6gin, a\u00f0 hve fl\u00f3ran er or\u00f0in svo litr\u00edk. \u00dea\u00f0 eru svo \u00e1hugaleikf\u00e9l\u00f6g sem eru svo gj\u00f6r\u00f3l\u00edk me\u00f0 svo mismunandi markmi\u00f0 og \u00fearfir a\u00f0 \u00fea\u00f0 getur veri\u00f0 fl\u00f3ki\u00f0 a\u00f0 finna r\u00e9ttar lei\u00f0ir. Hver h\u00f3pur \u00fearf a\u00f0 skilgreina s\u00edn markmi\u00f0 og vi\u00f0 fagmennirnir a\u00f0 leita lei\u00f0a til a\u00f0 koma til m\u00f3ts vi\u00f0 \u00feessi \u00f3l\u00edku markmi\u00f0. <\/p>\n<p> \u00deegar kemur a\u00f0 kjarasamningum hefur \u00fea\u00f0 stundum fari\u00f0 \u00ed taugarnar \u00e1 m\u00e9r hva\u00f0 \u00feeir bera lit af einhverri hef\u00f0 sem var til sta\u00f0ar um \u00fea\u00f0 leyti sem \u00c6var skrifa\u00f0i b\u00f3kinna g\u00f3\u00f0u. \u00dea\u00f0 er ekki gert r\u00e1\u00f0 fyrir annarskonar samspili en a\u00f0 \u00fea\u00f0 komi einhver leikstj\u00f3ri og leikst\u00fdri. <\/p>\n<p> N\u00fa hefur \u00fea\u00f0 f\u00e6rst mj\u00f6g \u00ed aukana a\u00f0 \u00e1hugaleikf\u00e9l\u00f6gin s\u00e9u a\u00f0 semja sj\u00e1lf. A\u00f0 me\u00f0limir \u00feeirra s\u00e9u a\u00f0 skrifa. \u00dearna er helsti vaxtarbroddurinn \u00ed \u00edslenskri leikritun, hann er \u00ed \u00e1hugaleikf\u00e9l\u00f6gunum. \u00dearna koma fram n\u00fd verk, \u00fdmist unnin af einstaklingum innan f\u00e9lagsins e\u00f0a \u00ed h\u00f3pvinnu og \u00fea\u00f0 er \u00f3skaplega \u00feakkl\u00e1tt vegna \u00feess a\u00f0 ungt f\u00f3lk \u00ed dag vill a\u00f0allega skrifa fyrir kvikmyndir. \u00dea\u00f0 \u00fearf a\u00f0 r\u00e6kta upp h\u00f6funda. \u00de\u00e1 er \u00fea\u00f0 spurning hvort a\u00f0 a\u00f0rir fagmenn en leikstj\u00f3rar geta komi\u00f0 \u00fearna a\u00f0, t.d. dramat\u00fargar? Er h\u00e6gt a\u00f0 finna eitthva\u00f0 anna\u00f0 form til \u00feess a\u00f0 styrkja vi\u00f0 \u00feann gr\u00f3\u00f0ur. <\/p>\n<p> Svo tel \u00e9g l\u00edka a\u00f0 h\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 koma \u00e1 \u00fdmiskonar samstarfi, hvort sem \u00fea\u00f0 er vi\u00f0 dramat\u00farga, rith\u00f6funda, leikmyndah\u00f6nnu\u00f0i, b\u00faningah\u00f6nnu\u00f0i, lj\u00f3sah\u00f6nnu\u00f0i og jafnvel leikara. Fyrir sl\u00edku eru ford\u00e6mi eins og \u00feegar Gunnar Eyj\u00f3lfsson, \u00fe\u00e1 st\u00f3rstjarna \u00ed \u00dej\u00f3\u00f0leikh\u00fasinu, skellti s\u00e9r nor\u00f0ur og l\u00e9k gestaleik me\u00f0 Leikf\u00e9lagi H\u00fasav\u00edkur 1976 e\u00f0a 7. L\u00e9k \u00fear P\u00e9tur Gaut \u00ed leikstj\u00f3rn heimamanns, Sigur\u00f0ar Hallmarsson. <\/p>\n<p> Kannski vantar leikara \u00ed dag svol\u00edti\u00f0 af au\u00f0m\u00fdktinni sem \u00c6var Kvaran haf\u00f0i, \u00feakkarskuldina vi\u00f0 s\u00f6guna og tengslin vi\u00f0 upprunann. Kannski er \u00feessi afsta\u00f0a sem liggur \u00ed notkun or\u00f0anna \u201eprofessional&#8220; og \u201eamateur&#8220; bara \u00e1kve\u00f0inn hroki. Leikurum me\u00f0 stimpil fr\u00e1 sk\u00f3la \u00feykir \u00fea\u00f0 kannski eitthva\u00f0 ni\u00f0url\u00e6gjandi a\u00f0 leika me\u00f0 \u00e1hugaf\u00f3lki. M\u00e9r finnst \u00fea\u00f0 afar vitlaus afsta\u00f0a. <\/p>\n<p> \u00c9g held nefnilega a\u00f0 m\u00e1li\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 \u00feessi m\u00far sem var reistur \u00e1 milli \u00e1hugaf\u00f3lks og atvinnumanna um mi\u00f0ja s\u00ed\u00f0ustu \u00f6ld geti veri\u00f0 svol\u00edti\u00f0 h\u00e6ttulegur. M\u00edn sko\u00f0un er a\u00f0 b\u00e1\u00f0ir a\u00f0ilar geti noti\u00f0 g\u00f3\u00f0s af hvorum \u00f6\u00f0rum. Sagan hefur bara s\u00ednt okkur \u00fea\u00f0. Atvinnuleikh\u00fasi\u00f0 er t.d. sprotti\u00f0 upp \u00far \u00e1hugaleikh\u00fasi og \u00ed \u00e1hugaleikh\u00fasinu gerist margt sem ekki er pl\u00e1ss fyrir \u00ed \u00feeim \u00fer\u00f6nga heimi sem vi\u00f0 atvinnumennirnir vinnum oft \u00ed. \u00c9g held a\u00f0 \u00ed \u00f6llum okkar \u00fereyfingum um samstarf og samvinnu \u00feurfum vi\u00f0 a\u00f0 vera opin \u00ed sambandi vi\u00f0 samninga, \u00fev\u00ed au\u00f0vita\u00f0 ver\u00f0ur a\u00f0 launa \u00feessu f\u00f3lki. F\u00f3lki eins og m\u00e9r, sem hef eytt millj\u00f3num \u00ed a\u00f0 mennta mig og ver\u00f0 au\u00f0vita\u00f0 a\u00f0 f\u00e1 laun fyrir m\u00edna vinnu.<\/p>\n<p> Vi\u00f0 ver\u00f0um bara a\u00f0 passa okkur \u00e1 a\u00f0 \u00feetta gamalgr\u00f3na form ver\u00f0i ekki dragb\u00edtur \u00e1 \u00fer\u00f3un. \u00dea\u00f0 setji h\u00f6ft og bindi \u00e1hugaleikf\u00e9l\u00f6gin \u00ed einhverjum hef\u00f0um sem ver\u00f0a r\u00fat\u00edna \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 er ekki h\u00e6gt a\u00f0 f\u00e1 neitt fj\u00e1rmagn til neins annars en a\u00f0 r\u00e1\u00f0a leikstj\u00f3ra til a\u00f0 setja upp s\u00fdningu. \u00dea\u00f0 \u00feurfa a\u00f0 vera fleiri lei\u00f0ir og fleiri m\u00f6guleikar \u00e1 samningum fyrir alls kyns n\u00e1mskei\u00f0ahald og kannski tilraunavinnu \u00feannig a\u00f0 leikstj\u00f3rar og a\u00f0rir atvinnumenn geti komi\u00f0 a\u00f0 \u00feessu starfi l\u00edka me\u00f0 \u00f6\u00f0rum h\u00e6tti. <\/p>\n<p> \u00dearna held \u00e9g \u00e1byrg\u00f0in liggi hj\u00e1 b\u00e1\u00f0um a\u00f0ilum. \u00c1hugaleikf\u00e9l\u00f6gin \u00feurfa a\u00f0 vera dugleg a\u00f0 skilgreina sj\u00e1lf sig. Hvert er markmi\u00f0i\u00f0 og tilgangurinn? Hva\u00f0 er hver h\u00f3pur fyrir sig a\u00f0 gera? Hvernig vill hann \u00fe\u00e1 hugsanlega n\u00fdta s\u00e9r fagmenn. Eins ver\u00f0um vi\u00f0 fagmennirnir \u00e1 a\u00f0 koma til m\u00f3ts vi\u00f0 \u00feessar \u00fearfir. <\/p>\n<p> \u00c9g l\u00edk m\u00e1li m\u00ednu me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 vitna \u00ed Mao formann; \u201eA\u00f0 lofa hundra\u00f0 bl\u00f3mum a\u00f0 spretta&#8220;. \u00c1herslan \u00e1 a\u00f0 vera \u00e1 a\u00f0 finna farveg fyrir uppbyggilegt og skapandi fl\u00e6\u00f0i \u00e1 milli \u00feessara tveggja h\u00f3pa. Samningabr\u00f6lt ver\u00f0ur oft svo \u00feungt \u00ed v\u00f6fum og m\u00e9r finnst sagan hafa s\u00fdnt okkur \u00fea\u00f0 a\u00f0 stofnanir, st\u00e9ttarf\u00e9l\u00f6g og anna\u00f0 hafa oft me\u00f0 \u00feyngslum sem fylgja samningum sta\u00f0i\u00f0 \u00ed vegi fyrir lifandi og skemmtilegri \u00fer\u00f3un. En au\u00f0vita\u00f0 \u00feurfum vi\u00f0 a\u00f0 semja vel, f\u00f3lk \u00fearf a\u00f0 f\u00e1 launin s\u00edn, \u00feetta sn\u00fdst ekki um \u00fea\u00f0 en bara&#8230; lofa hundra\u00f0 bl\u00f3mum a\u00f0 spretta!<\/p>\n<p> * R\u00fanar flutti frams\u00f6guna bla\u00f0laust og er h\u00fan skrifu\u00f0 upp eftir hlj\u00f3\u00f0ritun og l\u00edtilega stytt og snyrt.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Eiga \u00e1huga- og atvinnuleikh\u00fasf\u00f3lk samlei\u00f0? \u00c9g var\u00f0 d\u00e1l\u00edti\u00f0 hissa \u00feegar Vilborg ba\u00f0 mig um a\u00f0 vera me\u00f0 frams\u00f6gu \u00e1 \u00feessu m\u00e1l\u00feingi \u00fear sem \u00e9g hef veri\u00f0 b\u00fasettur erlendis undanfarin \u00e1r. M\u00e9r fannst \u00e9g vera kominn svol\u00edti\u00f0 \u00far tengslum vi\u00f0 \u00edslenskt \u00e1hugaleikh\u00fas, v\u00e6ri svona \u201eyesterdays news&#8220; \u00fear sem hlutirnir breytast s\u00edfellt og t\u00edminn l\u00ed\u00f0ur hratt \u00e1 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[200],"tags":[],"class_list":["post-181","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-markvert","et-doesnt-have-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/181","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=181"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/181\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=181"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=181"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=181"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}