Einleikir<\/p>\n
Það þarf enginn að ganga þess dulinn að einleikir eru \u00ed t\u00edsku. Þetta er öllum lj\u00f3st sem voru \u00e1 einþ\u00e1ttungah\u00e1t\u00edð Bandalagsins \u00ed Stykkish\u00f3lmi s\u00edðastliðið vor, og öðrum er bent \u00e1 að k\u00edkja \u00ed s\u00edðasta leiklistarblað. Af n\u00edu þ\u00e1ttum voru fj\u00f3rir einleikir, hvorki meira né minna. Ekki er gott að segja hvað veldur, en \u00f3neitanlega eru einleikir meðfærilegir til flutnings milli landshluta og oft, en þ\u00f3 ekki alltaf, einfaldir \u00ed uppsetningu. Frægur breskur leikari benti einu sinni \u00e1 að það versta við að leika einleik væri að f\u00e1 einn allar n\u00f3turnar, en kosturinn væri að það væri \u00f3d\u00fdrt fyrir leikstj\u00f3rann að bj\u00f3ða leikh\u00f3pnum \u00ed mat. En allavega: einleikir eru „inni“, og þv\u00ed best að gefa sm\u00e1 yfirlit yfir þ\u00e1 sem til eru hj\u00e1 Bandalaginu.
Damerne først…<\/p>\n
Einleikir eru l\u00edklega eina leikritategundin sem er til \u00ed meira \u00farvali fyrir konur en karla. Hvort þetta er vegna þess að konur séu m\u00e1lgefnari en karlar skal \u00f3sagt l\u00e1tið, en margir þessir leikir eru fram\u00farskarandi og skal nokkurra getið. Af styttri þ\u00e1ttum ber fyrstan frægan að telja N\u00f3belstr\u00faðinn Dario Fo. Hann skrifaði \u00e1samt eiginkonu sinni Franca Rame, nokkur afbragðsg\u00f3ð eintöl sem sum hver eru til hj\u00e1 Bandalaginu. Aðallega \u00ed söfnunum Kona og D\u00f3nalega d\u00fakkan. (Dario hefur reyndar l\u00edka skrifað fr\u00e1bær eintöl fyrir karla, en þau eigum við þv\u00ed miður ekki. Vill einhver vera svo vænn og þ\u00fdða þau strax!) Mig langar að nefna þrj\u00fa af þessum eintölum sérstaklega. Kona einsömul byrjar sakleysislega, kona talar við n\u00e1grannakonu s\u00edna \u00fat um glugga, en flj\u00f3tlega kemur \u00ed lj\u00f3s að það er ekki bara einsemdins sem hrj\u00e1ir hana. \u00cd Samtal fyrir eina rödd talar gift kona við \u00edmyndaðan elskhuga. Við höfum allar sömu sögu að segja er \u00f3tr\u00falegt ferðalag um reynsluheim konunnar. Allir þessir þættir eru \u00ed hæsta m\u00e1ta leikrænir, hér er ekki verið að segja sögu, heldur er textinn stökkbretti fyrir \u00edmyndunarafl leikarans… og \u00e1horfenda. Ingibjörg Hjartard\u00f3ttir sendi fyrir nokkru fr\u00e1 sér þrj\u00e1 einleiki fyrir konur, sem allir eru byggðir \u00e1 viðtölum við konur með \u00e1hugaverða l\u00edfsreynslu að baka. Saga d\u00f3ttur minnar, B\u00f3ndinn og Slaghörpuleikarinn eru hver með s\u00ednum hætti krefjandi og \u00e1hugaverð verkefni. Svefnþula Samuels Beckett er, eins og fleiri af stuttverkum hans, um minningar, \u00f3gn þeirra og vald yfir okkur. Mörg þessara verka eru \u00e1 landamærum einleiks og tv\u00edleiks, þar sem ein pers\u00f3na er þögull \u00e1heyrandi að orðaflaumi hinnar sem kannski og kannski ekki er s\u00fa sama og hin fyrri. Ekki ég er eitt sl\u00edkra verka. Af einleikjum \u00ed fullri lengd ber fyrst að nefna tvö leikrit um sk\u00e1ldkonur. Gertrude Stein, Gertrude Stein, Gertrude Sein, sem fjallar um… j\u00e1 rétt til getið, Gertrude Stein, og D\u00f3ttir L\u00fas\u00edfers, þar sem Karen Blixen rekur s\u00edna litr\u00edku æfisögu. Að lokum eru hér tvær heiðurskonur, hvor með s\u00ednu laginu en b\u00e1ðar br\u00e1ðskemmtilegar að gl\u00edma við, breska l\u00e1gstéttarh\u00fasm\u00f3ðirin Sigr\u00fan \u00c1str\u00f3s \u00ed kostulegri leit að sj\u00e1lfri sér og brasil\u00edska kennslukonan Fröken Margrét, vitfirringur eða fullkomlega eðlilegur fulltr\u00fai vitskerts valdakerfis. !<\/p>\n
…svinerne så<\/p>\n
Drög að sv\u00ednasteik er makalaust einleiksverk þar sem við fylgjum einmana gr\u00eds til sl\u00e1trunar, og hvernig hann b\u00fdr sig undir þennan tilgang tilveru sinnar. Annar einmanna karl er að finna \u00ed Kontrabassanum, en sj\u00e1lfs\u00e1nægja hans yfir mikilvægi hlj\u00f3ðfæris s\u00edns er þunn skel yfir örvæntingunni að þurfa að burðast með þetta skr\u00edmsli alla æfi. Bæði þessi verk eru \u00ed fullri lengd, en heldur meira er að hafa af styttri verkum fyrir einn kall. Eitt þeirra er eftir Sigr\u00fanu \u00d3skarsd\u00f3ttur og er einleikur að öðru leyti en þv\u00ed að kona syngur eitt lag. \u00d3 Færiband! fjallar um ofurvenjulegan mann \u00e1 leið til Kaupmannahafnar sem dreymir dagdrauma um fallegu konuna \u00ed sætinu fyrir framan. Um skaðsemi t\u00f3baksins þekkja margir, en þar er \u00e1 ferðinni l\u00edtil perla fr\u00e1 dr. Anton Tsjekhov. Vonsvikinn sk\u00f3lakennari flytur fyrirlestur um t\u00f3baksbölið, en gengur illa að halda sér við efnið, þegar öll æfin hv\u00edlir \u00e1 honum. Þ\u00e1ttur sem kallar fram hl\u00e1tur og gr\u00e1t \u00ed rétttum hlutföllum. Samuel Beckett skrifaði S\u00edðasta segulband Krapps, en þar höfum við öldunginn Krapp og segulböndin þar sem hann hefur hlj\u00f3ðritað minningar s\u00ednar. Leikboði Arnar Alexanderssonar er maðurinn sem talar fyrir munn okkar allra. Hann boðar sælur\u00edki leiklistarinnar af sannfæringu þess manns sem séð hefur lj\u00f3sið. Lifi leiklistin, leikum n\u00fana<\/p>\n
d\u00faittjorself<\/p>\n
En hvers vegna að l\u00e1ta sér nægja þetta f\u00e1tæklega \u00farval? Skoðið \u00ed b\u00f3kahillurnar heima og \u00e1 söfnunum. Er hægt að „einleikgera“ upp\u00e1halds sm\u00e1söguna? Er h\u00fan sögð \u00ed fyrstu pers\u00f3nu eintölu og dramat\u00edsk? hvað með kafla \u00far eftirlætis sk\u00e1ldsögunni? Hvað þarf miklu að breyta til að komin sé sviðsgerð? Svona, \u00fat \u00e1 g\u00f3lf með skrudduna og byrja, einn, tveir…
Þ.T.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Einleikir Það þarf enginn að ganga þess dulinn að einleikir eru \u00ed t\u00edsku. Þetta er öllum lj\u00f3st sem voru \u00e1 einþ\u00e1ttungah\u00e1t\u00edð Bandalagsins \u00ed Stykkish\u00f3lmi s\u00edðastliðið vor, og öðrum er bent \u00e1 að k\u00edkja \u00ed s\u00edðasta leiklistarblað. Af n\u00edu þ\u00e1ttum voru fj\u00f3rir einleikir, hvorki meira né minna. Ekki er gott að segja hvað veldur, en \u00f3neitanlega […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[200],"tags":[],"class_list":["post-177","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-markvert","et-doesnt-have-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/177","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=177"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/177\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=177"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=177"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/leiklist.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=177"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}